به گزارش متادخت، سید معصومه طباطبایی، پژوهشگر، استاد دانشگاه و معاون نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه الزهرا (س)، در تشریح مهمترین ویژگی اندیشههای رهبر شهید، اظهار کرد: هنگامی که سیره و روش رهبری ایشان را بررسی میکنیم و تجربه زیسته افرادی را که در سالهای گذشته توفیق ارتباط با ایشان یا بهرهگیری از راهبردهای فکری و مدیریتی ایشان را داشتهاند، مورد توجه قرار میدهیم، درمییابیم که جامعهنگری یکی از مهمترین ویژگیهای شخصیتی و فکری ایشان بوده است.
وی بیان کرد: رهبر شهید هرگز نگاه تونلی و تکبعدی نسبت به مسائل نداشتند و نسبت به دیدگاههای خود نیز تعصب نداشتند. ایشان در عین اینکه در عرصههای مختلف صاحبنظر بودند، همواره اهل مشورت نیز بودند و همین ویژگی موجب میشد بستر لازم برای رشد، بهویژه برای نیروهای جوان، خلاق و مستعد، در موقعیتهای مختلف فراهم شود.
طباطبایی ادامه داد: زمانی که نگاه ایشان به موضوع علمآموزی، توسعه علم و تولید علم را بررسی میکنیم، تأکید ویژه ایشان بر این حوزهها بهخوبی نشان میدهد که علاوه بر اهتمام شخصی به مطالعه و دانش، همواره زمینه رشد افرادی را که علاقهمند و مستعد بودند نیز فراهم میکردند.
وی خاطرنشان کرد: همین نگاه جامع و پرهیز از تمرکز بر برخی مسائل خاص، نشاندهنده آن است که ایشان نسبت به مسائل، نگاهی باز و همهجانبه داشتند و همین امر سبب میشد در عرصههای مختلف هم صاحبنظر باشند و هم مشورتهای بهجا و بهموقع را با روی گشاده بپذیرند.
این استاد دانشگاه در پاسخ به پرسشی درباره تفاوت اندیشههای رهبر شهید با سایر جریانهای فکری معاصر، اظهار کرد: اگر حکومتهای مختلف، حتی برخی کشورهای اسلامی را بررسی کنیم، مشاهده میشود که در بسیاری از آنها رفتارهای دیکتاتوری و نوعی نگاه تکبعدی میان جایگاه دین و سیاست وجود دارد. برای مثال، در برخی کشورها، حاکم یا رهبر تنها دارای جایگاه سیاسی است و در مقابل، در برخی دیگر صرفاً جایگاه دینی و مذهبی دارد یا در مسائل کلان کشور نقش حاشیهای ایفا میکند و از جایگاه تصمیمسازی برخوردار نیست.
وی افزود: در اندیشه و روش رهبر کبیر انقلاب اسلامی، حضرت امام خمینی (ره)، شاهد رویکردی متفاوت هستیم. ایشان در مواجهه با مسائل مختلف، نگاهی واقعبینانه و مبتنی بر راهبردهای دینی داشتند؛ به این معنا که جایگاه حکومتی و سیاسی ایشان مانع توجه به آموزهها و مسائل دینی نبود، بلکه دین و سیاست را بهصورت توأمان در کنار یکدیگر قرار میدادند و همین نگاه، زمینهساز شکلگیری راهبردی جامعهنگر در جمهوری اسلامی شد که جمهوریت و اسلامیت را در کنار یکدیگر تعریف و محقق میکرد.
طباطبایی در پاسخ به این پرسش که اگر بخواهید یکی از ابعاد اندیشههای رهبر شهید را برجسته کنید، کدام ویژگی را انتخاب میکنید، بیان کرد: از نگاه من، با توجه به حوزه فعالیت و پژوهشهایم در عرصه بانوان، یکی از برجستهترین ابعاد اندیشه ایشان، توجه به بنیاد خانواده و هویت کریمانهای است که برای بانوان قائل بودند.
وی اظهار کرد: زمانی که دیدارهای مقام معظم رهبری با بانوان را مرور میکنیم، جایگاه ویژهای را که ایشان برای زن در منظومه فکری خود ترسیم کردهاند، بهخوبی مشاهده میکنیم؛ جایگاهی که همانند سیره پیامبر گرامی اسلام (ص) در تعامل با بانوان، جایگاهی متعالی است و هرگز زن را در حاشیه جامعه تعریف نمیکند.
این استاد دانشگاه ادامه داد: در مقابل، حتی در برخی کشورهای به ظاهر پیشرفته، مشاهده میکنیم که زن صرفاً دارای جایگاهی ابزاری است و در فرآیند توسعه اقتصادی نیز بیشتر بهعنوان ابزاری برای تأمین نیازهای صنعت مورد استفاده قرار میگیرد. این مسئله را میتوان در عرصههایی همچون صنعت مد و فشن و حتی در برخی موقعیتهای شغلی، بهویژه از زمان انقلاب صنعتی تاکنون، بهوضوح مشاهده کرد.
وی خاطرنشان کرد: در مقابل، پیامبر گرامی اسلام (ص) در جامعه جاهلی، جایگاه ویژهای برای بانوان ترسیم کردند و زن را از جایگاهی که در آن دوران داشت، به عالیترین مرتبه انسانی ارتقا دادند. رفتار و سیره پیامبر اکرم (ص) با حضرت صدیقه طاهره (س) و دیگر بانوان، بهروشنی نشاندهنده جایگاه ارزشمند زن در نگاه اسلام است.
طباطبایی تصریح کرد: در سیره مقام معظم رهبری نیز زنان بهعنوان کانون محبت در خانواده معرفی شدهاند و از سوی دیگر، ایشان زنان را نیروی محرکه حرکت مردان میدانند. این نگاه نشان میدهد که نهتنها زنان را پایینتر از مردان نمیدانند، بلکه در بسیاری از عرصهها از جمله علم، فعالیتهای فرهنگی و مسئولیتهای اجتماعی، برای آنان جایگاهی همتراز و اثرگذار قائل هستند.
وی افزود: نگاه ویژه مقام معظم رهبری به جایگاه خانواده و محوریت زن و مادر در تعالی خانواده، بهروشنی در دیدارهای ایشان با بانوان و نیز در حساسیتهایی که نسبت به حضور اجتماعی، جایگاه شغلی و نقشآفرینی بانوان داشتهاند، قابل مشاهده است و این رویکرد از ارزش و اهمیت ویژهای برخوردار است.
این استاد دانشگاه تأکید کرد: در روزگاری که در برخی جوامع، زن در مقاطعی حتی از ابتداییترین امکانات و حقوق انسانی محروم بوده و یا صرفاً بهعنوان ابزاری برای رشد صنعت، اقتصاد و تبلیغات مورد استفاده قرار گرفته است، این نگاه کرامتمحور و خانوادهمحور نسبت به زن، از برجستهترین ویژگیهای اندیشه مقام معظم رهبری به شمار میرود.
طباطبایی در پاسخ به این پرسش که دانشگاهها و مراکز علمی چه نقشی در تبیین و بازخوانی اندیشههای رهبر شهید دارند، اظهار کرد: اگر سیره و روش مقام معظم رهبری را بررسی کنیم، مشاهده میکنیم که ایشان خود مسیر را به ما آموزش دادهاند. در سالهای اخیر نیز بارها در بیانات خود بر «روایت صحیح» و «روایت اول» تأکید کردهاند.
وی بیان کرد: در هر جایگاهی که قرار داریم، بهویژه در عرصههای علمی و دانشگاهی و در کسوت استادی و مربیگری، باید روایت نخست و خوانش صحیح از دستاوردهای انقلاب اسلامی، سیره و روش، شخصیت فردی و اجتماعی بزرگان انقلاب، از جمله حضرت امام خمینی (ره)، را به نسل جوان ارائه کنیم.
معاون نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه الزهرا (س) ادامه داد: از سوی دیگر، لازم است بستر لازم برای برگزاری کرسیهای آزاداندیشی و نظریهپردازی در دانشگاهها فراهم شود؛ موضوعی که از جمله منویات مقام معظم رهبری است و ایشان بارها بر آن تأکید کردهاند. ایشان همواره بر این باور بودهاند که دانشگاه باید کانون علمآموزی و تولید علم باشد و فضایی را فراهم کند تا دانشجویان بتوانند دیدگاهها و حتی نظرات مخالف خود را آزادانه مطرح کنند و این دیدگاهها با استدلال و پاسخ علمی مورد بررسی قرار گیرد.
وی خاطرنشان کرد: آنچه در علم روانشناسی نیز مورد تأکید قرار میگیرد، این است که ایجاد چنین فضاهایی برای بیان دیدگاهها، حتی دیدگاههای مخالف، به افراد کمک میکند تا بسیاری از چالشها، ابهامات و شبهاتی که متناسب با شرایط زمانه و حجم گسترده اطلاعات از مسیرهای مختلف وارد ذهن نسل جوان میشود، مورد بررسی قرار گیرد و پاسخ مناسب و مستدل برای آنها ارائه شود.
طباطبایی تصریح کرد: در چنین شرایطی، روایت صحیح میتواند جایگزین روایتهای نادرست، شبهات و ابهامات شود و مسیر روشن و دقیقی را پیش روی نسل جوان قرار دهد.
وی در پایان تأکید کرد: دانشگاه بستر بسیار مهمی برای بازخوانی شخصیت مقام معظم رهبری، تبیین روش حکمرانی اسلامی و همچنین بررسی، تحلیل و پاسخگویی به پرسشها، شبهات و ابهامات نسل جوان است و باید با ارائه پاسخهای دقیق و بههنگام زمینه تعمیق شناخت نسل جوان نسبت به مبانی فکری و اندیشههای انقلاب اسلامی فراهم شود.
منبع: آنا
