به گزارش متادخت، زن ایرانی اگرچه در تاریخ ایران اثرگذار بوده و همواره با حمایت از نظرات علمای دینی به ایفای نقش خود پرداخته، اما در طول تاریخ شاهد ظلم‌هایی نیز بوده است. کوچک‌انگاری و تحقیر، نادیده‌گرفتن توانمندی‌های آنان و محدود کردن به امور روزمره، زندگی زن را به اسارت کشانده بود. در این روزگار که نگاه شرقی و متحجرانه بر جامعه غالب بود، اگر کسی می‌خواست از این نگاه فاصله بگیرد، راهی جز ورود به فضای غربی و فمینیستی درباری‌ها نداشت که البته متعلق به طبقات خاص اجتماعی می‌شد. بنابراین زن ایرانی در دوگانه‌ای سلطه‌گرایانه قرار داشت و نجابت ذاتی او را وا می‌داشت در دسته زن شرقی بماند و تمایلی به تشبه به زن غربی با نفی حجاب و… نداشت. جرقه‌های انقلاب اسلامی، زن ایرانی را در محوریت کنش هوشمندانه و متدینانه قرار داد و عالِمی دینی چون امام خمینی (ره) زن و مرد را به عرصه مبارزه فراخواند. در واقع ایشان با خطاب قرار دادن زنان و مردان در کنار هم و بعدتر تاکیدشان بر نقش زنان در پیروزی انقلاب اسلامی، «خودباوری» را در زن مسلمان ایرانی به وجود آورد.

زن ایرانی دانست که می‌تواند بزرگترین سلطه‌ها را به زیر بکشد و با خطرناکترین اندیشه‌ها به مبارزه برخیزد. در این مسیر بزرگترین حامیان زنان، امام راحل و امام شهید بودند. مردانی عالم و حکیم که راه را برای زنان گشودند و تلاش‌های آنان را در راستای تقویت انقلاب اسلامی معنادهی کردند.

در ۳۷سال زعامت رهبری شهید بر زنان چه گذشت؟
رهبر شهید انقلاب سال‌ها از زنانگی زن مسلمان ایرانی حراست کرد و آن را رشد داد. سیر سخنان آن شهید بزرگوار در طول 37 سال زعامت انقلاب اسلامی درباره زنان حاکی از سیر رشد و ساختن زن تراز است. زنی که ماموریت و مسئولیت خود را در هر برهه به درستی تشخیص می‌دهد و بر آن عمل می‌کند.
دهه 70 رهبر انقلاب در دیدارهای مرتبط با زنان، به اهمیت علم‌آموزی زنان تأکید دارند. در کنار توجه به باز کردن عرصه علم برای زنان، تلاش‌های جریان سیاسی اصلاحات و فمینیست‌های فعال شده در دوران پساجنگ را به دقت مورد توجه قرار داده و زن ایرانی را از افتادن به دام نگاه غرب‌گرایانه انذار می‌دهند. بنابراین، توجه به نقش‌های خانوادگی و به ویژه مادری در کنار توصیه بر رشد علمی و معنوی کلیت بیانات رهبری را در بر می‌گیرد. توجه به نفی غرب و تاکید بر اهمیت نقش خانوادگی زن در اواسط دهه 70 و با روی کار آمدن دولت اصلاحات به طرز مشهودی افزایش می‌یابد.

در دهه 80 سخنان رهبر شهید همچنان قالب کلی نفی غرب در حوزه زنان و تاکید بر حق زن بر رشد هویت فردی، اجتماعی و خانوادگی را حفظ می‌کند. اما در این دوره توجه امام شهید بر مشاغل واجب بر زنان نظیر پزشکی و معلمی راه فعالیت اجتماعی را وسیع‌تر و عینی‌تر می‌سازد. خانواده‌های مذهبی و متدین که تا پیش از انقلاب اسلامی عمدتا با تحصیلات دخترانشان به جهت جو نامناسب مدارس و ترویج بی‌حجابی و… مخالف بودند (مگر در مدارس خاص)؛ با انقلاب اسلامی و تاکید رهبر عالم و فقیه بر علم‌آموزی و ضرورت اشتغال زنان در برخی مشاغل، عرصه را برای رشد دختران جوان باز دیدند و فرهنگ اجتماعی در این زمینه گشودگی را تجربه کرد.

دهه 90 اگرچه در همان سال‌های نخست بیانات مستقیم آقای شهید ایران منقطع گردید اما بیانات ایشان زن ایرانی را چنان قدرتمند از حیث توان روحی و راهبری توصیف کردند که گویی همان سخنان سال‌های نخست دهه 90 برای مدت‌ها راه را نشان زن ایرانی می‌داد. در دهه 90 همچون دهه 80، رهبر شهید انقلاب زنان متخصص و نخبه و توانمند را به جامعه معرفی کردند. آن شهید والا مقام تحصیل و رشد زنان در جمهوری اسلامی را مایه مباهات می‌دانستند و در برابر با فرهنگ منحط غربی که حق خانواده و انسانیت را از زن سلب کرده و زن را به شی‌ء ناچیزی بدل کرده بود، با صلابت ایستادند. در تمام این سال‌ها تاکید ایشان بر زنان موثر در انقلاب و دفاع مقدس، روحیه خودباوری را در زن ایرانی تقویت نمود و در پیام آن حضرت به کنگره 7هزار زن شهید، زن را معلم ثانی و معمار ایران جدید خواندند.

سال‌های اخیر و با گلایه بانوان در عدم برگزاری دیدار مرتبط با آن‌ها، رهبر شهید انقلاب جلسات دیدار با اقشار مختلف بانوان را برگزار نمودند. در این سال‌ها تاکید ایشان بر حضور زنان در عرصه‌های کلان نظیر مسئولیت‌های حکمرانی و توجه به اجتهاد زنان توجه جامعه را به خود جلب کرده بود. همچنین رهبری در نقد خانه‌داری سنتی و الصاق آن به زن به میدان آمده و در واقع مرد مناسب با این زن را مخاطب خود دانستند.

زنانی برای حراست ایران
آنچه از توجه و تاکیدات امام شهید دریافت می‌شود؛ سیر تکمیل پروژه زن انقلاب اسلامی است. زنی که در تمام بزنگاه‌ها در میدان است اما تصویر صحیحی از آن شکل نگرفته بود. رهبر شهید در هر گام علاوه بر به تصویر کشیدن این زن و ایجاد روحیه خودباوری و ایمان در زنان و جلب توجه مردان و جامعه به آن‌ها، نقشه راهِ بعدی را ترسیم می‌کردند. چنانکه در دهه 70 زنان را به تحصیل فراخواندند، در دهه 80 به زنان تحصیل‌کرده افتخار و آن‌ها را نسبت به مسئولیت اجتماعیشان بیش از گذشته آگاه کردند و در سال‌های اخیر این زن ساخته شده در بستر انقلاب اسلامی را کسی خواندند که غرب را به چالش کشیده است و باطل السحر تبلیغات غرب باشد.

در روزهای پس از شهادت آن رهبر فرزانه، این زن در بالابردن پرچم ایران اسلامی و حراست از وطن و اسلام نقش بی‌بدیل خود را ایفا کرد و در فقدان امام شهید کمال نقش خود را به تصویر کشید. به حق زنان معماران ایران جدید شدند، چنانکه او بیان کرده بود.

به قلم زهراسادات رضوی علوی؛ پژوهشگر حوزه جنسیت