به گزارش متادخت، پیری، بیماری یا انفعال نیست؛ تداوم شکوهمند زیستن است. آن کارف در کتاب تحسین‌شده «چگونه پیر شدن را بپذیریم»، به‌جای تجویز نسخه‌های کلیشه‌ای، خواننده را به پذیرش رهایی‌بخش این حقیقت دعوت می‌کند که ما همان که بوده‌ایم باقی می‌مانیم، فقط پربارتر و کامل‌تر می‌شویم.
کتاب «چگونه پیرشدن را بپذیریم» اثری از آن کارف است که توسط مهرناز شیرازی عدل به فارسی ترجمه شده است. این کتاب توسط نشر هنوز در سال 1398 منتشر شده و اینک به چاپ هفتم رسیده است. کتابی است که نگاه هر خواننده‌ای را تاحدودی نسبت به پیری و حتی مرگ تغییر می‌دهد و آدمی را از پیری هراسی و مرگ هراسی وامی‌رهاند.
این کتاب، به رغم عنوانش که قصد دارد این گزاره را که «تنها راه خوب پیرشدن، پیرنشدن است» به چالش بکشد، نمی‌تواند دستورالعمل یا توصیه‌ای برای پیرشدن ارائه دهد، بلکه برعکس این کتاب از این باور سرچشمه می‌گیرد که باید خود را از قید هر گونه باید و نبایدی که فرد چطور باید پیرتر یا در واقع جوانتر به نظر برسد یا زندگی کند رها کنیم. همچنین این کتاب در عین حال که هرگز به چشم پوشی از پاره‌ای بی‌حرمتی‌ها و دشواری‌های پیری تظاهر نمی‌کند، آن نگرش به پیرشدن را تشویق و بر آن تأمل می‌کند که میان خود جوانتر و خود پیرتر ما نوعی پیوستگی می‌بینید. ما در چرخه زندگی‌مان خودمان می‌مانیم، فقط پیرتر می‌شویم. حتی شاید مهمتر از این، پیرشدن همان فرصتی را در اختیارمان می‌گذارد که نویسنده‌ای به نام «می سارتون» در روزنوشت‌های درخشانش به نام در هفتادسالگی آن را تشخیص داد. او در این روزنوشت‌ها به وقایع‌نگاری سالی پرداخت که تولد هفتادسالگی‌اش با آن شروع شده بود. سارتون این نکته را فهمید که با پیرشدن، بیشتر و به شکل کامل‌تری خودمان می‌شویم. بالا رفتن سن در هر مرحله از زندگی می‌تواند به شکلی پویا آن را پربارتر کند. با همه این احوال، مأیوس‌کننده‌ترین موضوع این است که زنان جوان هم کم‌کم دارند نگران پیری می‌شوند. آنها این مسأله را کاملاً از جنبه ظاهری نگاه می‌کنند و به آن به چشم فاجعه‌ای در شرف وقوع می‌نگرند. در این بین نقش رسانه‌ها و تبلیغات شرکت‌های تجاری آرایشی بی‌تاثیر نیست. شرکت‌هایی که نگاه مردم را نسبت به پیری، جوانی و چرخه زندگی به کلی تغییر داده‌اند.
خوشامدگویی به خویشتن در حال پیرشدن
در بخشی دیگر نویسنده کتاب عنوان می‌کند برای ایجاد نگاهی غیرآسیب‌شناسانه به پیری باید تمایزی مهم قائل شویم بین مقاومت در برابر پیرستیزی (همان کلیشه‌سازی و تبعیض سنی) و مقاومت در مقابل خود پیری. اولی، دری را به مسیری از امکانات بالقوه فراوان می‌گشاید و رهایمان می‌کند تا پیوسته رشد و تغییر کنیم، در حالی که دومی این در را می‌بندد و ما را به تلاشی به پایان برای بازسازی چیزی که غیرقابل بازپس‌گیری است محکوم می‌کند.
همچنین، همان طور که نویسنده‌ای به نام «مارگارت مورگنروت» می‌گوید، باید بفهمیم که «فرهنگ است که سن ما را تعیین می‌کند.» در جوامع غربی پیری با اصطلاحات زیست پزشکی به عنوان وضعیتی فیزیولوژیک در نظر گرفته می‌شود. البته این درست که ما جسم داریم و با افزایش سن، وضعیت بدن‌هایمان است که پاره‌ای از فعالیت‌های معین را برای‌مان ممکن و پاره‌ای را ناممکن می‌کند، اما عاملی به همان اندازه مهم وجود دارد که شیوه پیرشدن ما را شکل می‌دهد و آن فرهنگی است که در آن زندگی می‌کنیم. نه تنها نگرش این فرهنگ به پیری، بلکه سیاست‌هایش نیز تعیین‌کننده است.
بخش‌هایی از کتاب
ایده‌های کلیشه‌ای و تجویزی در زمینه جنسیت ما را در هر سنی محدود می‌کند. یک شرکت مد که در سال 2011 نظرات شمار زیادی از زنان را بررسی کرد به نکته‌ای دست یافت که آن را «وحشت میانسالی از آینه» نامید. زنانی که از انعکاس تصویرشان در آینه احساس ناراحتی می‌کردند و از آن دوری می‌جستند مصداق این اصطلاح بودند. در قیاس با چهل و سه درصد از افراد بیست و چند ساله فقط نه درصد از افراد بالای پنجاه سال از آنچه در آینه می‌دیدند احساس رضایت می‌کردند. سخت است که بگوییم کدامیک از این دو مقدار ناراحت‌کننده‌تر است. هر یک که باشد در واقع دارد نشان می‌دهد اکثریت زنان از اینکه چطور به نظر می‌رسند ناراضی‌اند.
ترس از پیرشدن یعنی برداشتی وارونه که فرد از بدن و ظاهر خود دارد، سابقاً مشکلی روانی به حساب می‌آمد، اما امروزه به وضعیتی فرهنگی بدل شده است. حالا با شمار رو به افزایش زنان میانسالی روبه‌رو هستیم که بر اثر لیفتینگ و چروک‌برداری چهره‌شان حالتی متعجب به خود گرفته است، انگار از این که یادشان می‌آید واقعا چه شکلی بودند متعجب‌اند.
رسانه‌ها هم مدام مسئله پیری را با طعمه قراردادن افراد مشهور که به صراحت مناسب این منظور هستند، تحت نظر می‌گیرند. روزنامه‌ها، مجلات، وب‌سایت‌ها و وب‌نوشت‌ها بر نمود بیرونی فرد نظارت دارند و نشانه‌های پیری و نشانه‌های «تلاش» بیش از حدی را که صرف پنهان کردن پیری می‌کنند مدام زیرنظر می‌گیرند.
✍️دکتر مینا اینانلو؛ جامعه‌شناس
