به گزارش متادخت، گروه را دو سال پیش ساخته بودند. اسمش را گذاشته بودند «خرید عمده محله». اولش هفت نفر بودند، بعد شدند چهل و هفت نفر. هر هفته یکی از بچهها کالایی میآورد؛ برنج، روغن، حبوبات، دستمال سفره، آجیل شب عید. مریم مسئول هماهنگی گروه بود. هر شب بعد از شام، گوشی را برمیداشت و سفارشها را تیک میزد. انگشتش روی صفحه میلغزید و اسمها یکییکی سبز میشدند، مثل چراغهای کوچکی که در تاریکی روشن و بعد خاموش میشوند.
آشپزخانهاش کوچک بود. یک میز چوبی گوشهی آشپزخانه که رویش با دستمال سفره پوشیده شده بود، یک یخچال که موتورش گاهبهگاه صدای تقتق میداد، و یک پنجره که رو به حیاط خلوت باز میشد. شبها از آن پنجره فقط یک لامپ زرد دیده میشد که همسایهی طبقه پایین همیشه تا دیروقت روشن میگذاشت. مریم گاهی فکر میکرد انگار آن لامپ هم مثل خودش خوابش نمیبرد.
مریم دیابت داشت. سه سال پیش فهمیده بود، وقتی یک بار سرش گیج رفته و در خیابان افتاده بود. از آن روز یاد گرفته بود قندش را بشمارد و هر چند ماه برای آزمایش به بیمارستان برود. شبها قبل از خواب، قند خونش را میگرفت و عدد را در گوشیاش ثبت میکرد. گاهی فکر میکرد زندگیاش هم شده مثل همان عددها: اندازهگیری، ثبت، و بعد صبر برای آزمایش بعدی.
نازنین را اولین بار از اسمش شناخت. اسمش ته لیست بود، همیشه آخرین نفر و دقیقاً در همان دقیقهای پیام میداد که تخفیف تمام میشد. مریم چند بار فکر کرد شاید گوشیاش کند است، شاید اینترنتش ضعیف است، شاید هم کمی بینظم است. یک بار نوشت: «نازنین جان، تخفیف تا ده شب بود، یادت رفت؟» نازنین جواب داد: «آهان، ببخشید. حواسم نبود.» و بعد از آن دیگر جواب نداد.
هر وقت نازنین پیام میداد، مریم زیر لب غرغر میکرد که دوباره دیر آمد. اما چیز دیگری بود که او را متعجب میکرد. هر بار نازنین سفارش میداد، دو سه بسته آجیل ارزانتر از بقیه را هم اضافه میکرد و مینوشت: «اینها رو هم برای بچههای گروه بگیرید، مهمون من.» اولش مریم فکر کرد طرف خیلی دستودلباز است، یا شاید میخواهد خودش را در گروه جا بیندازد. بعضیها اینطوریاند؛ با یک بسته آجیل ارزان، یک مشت نخودچی کشمش، دنبال یک جایگاه کوچک در جمعی میگردند.
مریم هم گاهی همین کار را میکرد، ولی نه برای گروه؛ خودش را مهمان میکرد. وقتی از سر کار برمیگشت و خسته بود، یک بسته بیسکویت رژیمی میخرید، همان که روی جعبهاش نوشته بود «بدون شکر افزوده»، و با خودش میگفت «برای بچهها». بعد تنها میخورد و به اطراف نگاه میکرد. این را کسی نمیدانست. حتی خودش هم گاهی فراموش میکرد آخرین بار چه روزی خودش را مهمان کرده است. یک بار مهسا، همکارش در گروه، نوشته بود: «مریم، تو چرا هیچوقت برای خودت چیزی سفارش نمیدی؟» مریم جواب داده بود: «من که تنها زندگی میکنم، چیزی لازم ندارم.» و بعد تا نیمساعت به آن جمله فکر کرده بود؛ به کلمهی «تنها» که خودش نوشته بود و بعد سعی کرده بود از ذهنش پاکش کند.
اواخر پاییز بود. مریم برای آزمایش دورهای به بیمارستان رفت. در راهروی طبقه دوم نشسته بود و برگه آزمایش را میخواند. راهرو بوی الکل و دارو میداد و نور مهتابیها روی کاشیهای کِرِم میافتاد. صندلیها سبز بودند و بعضیشان لبهشان شکسته بود. روبهرویش یک مادر با بچهای نشسته بود که مدام گریه میکرد و مادر هر بار کیفش را باز میکرد و چیزی درمیآورد و بعد دوباره سر جایش میگذاشت. مریم به آن کیف نگاه کرد و فکر کرد چقدر چیزها در کیفهای مادرها هست که کسی نمیبیند.
صدایی آشنا شنید. سرش را بلند کرد. نازنین بود. اما نه آن نازنینی که در ذهنش ساخته بود. نازنین، کنار در اتاق تزریقات ایستاده بود و دست یک دختربچهی هفتهشت ساله را گرفته بود. بچه سرم داشت و رنگش پریده بود. موهایش به پیشانیاش چسبیده بود و پایش را آرام روی زمین تکان میداد. نازنین خم شد و آرام چیزی در گوش بچه گفت. بچه سرش را تکان داد و لبخند کوتاهی زد. نازنین کیفش را باز کرد تا دستمال کاغذی دربیاورد. همان لحظه، یک دفترچهی کوچک از کیفش روی زمین افتاد. دفترچه باز شد و چند برگهاش بیرون زد. مریم خم شد تا برش دارد. چشمش به خط ریز و منظم روی صفحه افتاد: «شیر — ۴۵، نان — ۱۲، دارو — ۱۸۰، اجاره — ۶۰۰، پسانداز بچه — ۵۰.» و ته صفحه، با خطی لرزانتر نوشته شده بود: «این ماه هم نشد. ماه بعد حتماً میشه»
مریم دفترچه را بست و به نازنین داد. یک لحظه هر دو ساکت شدند. مریم نمیدانست چه بگوید. نازنین اول حرف زد: «شما مریمی، نه؟ از گروه خرید.» مریم سرش را تکان داد. نازنین گفت: «ببخشید که همیشه دیر میزنم. راستش… حسابوکتابم دست خودم نیست.»
مریم چیزی نگفت. نازنین ادامه داد: «بچهم بیماری کلیوی داره. ماهی دو بار باید بیایم اینجا. شوهرم…» مکث کرد. «شوهرم پارسال کارش رو از دست داد. حالا کارگر روزمزده. یه روز کار هست، یه روز نیست. بعضی هفتهها اصلاً درآمدی نداره. ولی هر روز صبح مثل همیشه لباس کارش رو میپوشه و میره بیرون. نمیخواد بچه بفهمه. من هم نمیخوام بفهمه. صبحها که میره، من میشینم و حساب میکنم چقدر پول داریم. اون دفترچه… همهشو اونجا مینویسم.»
«اون آجیلهایی هم که میگم مهمون من، برای اینه که آبروداری کنم. چون بعضی وقتا اصلا خرید نمیزنم، فکر نکنن دستمون خالیه. مسخرهست، میدونم. ولی یه جورایی..آبرومونه»
مریم به دفترچه در دست نازنین نگاه کرد. جلدش کهنه بود و گوشهاش تا خورده بود. حالا فهمید معنی آن «مهمون من»های آخر هر هفته چه بوده است.
بچه سرمش را کشید و گریه کرد. نازنین خم شد و آرام گفت: «هیس، تمومه. مامان اینجاست.» بعد گوشیاش زنگ خورد. نگاه کرد و گفت: «شوهرمه.» جواب داد. صدایش را نرم کرد: «سلام. آره، پیش دکتریم. نه، چیز خاصی نیست. تو نگران نباش. سر ظهر میریم خونه.» مکث کرد. «باشه، باشه. تو هم ناهار بخور، حتماً.» گوشی را قطع کرد و به مریم نگاه کرد. لبخند کوتاهی زد و گفت: «همیشه بهش میگم چیز خاصی نیست. اما خودش همهچی رو میدونه.»
مریم بلند شد و گفت: «من برم آزمایش رو به دکتر نشون بدم.» نازنین سرش را تکان داد. مریم چند قدم رفت، بعد برگشت و گفت: «نازنین جان، هفته بعد تخفیف روغن هست. من خودم برات سفارش میدم، لازم نیست یادت باشه.»
نازنین نگاهش کرد. یک لحظه چیزی در صورتش تغییر کرد، مثل کسی که میخواهد بگوید «نه، لازم نیست» ولی بعد آرام گفت: «ممنون.» و بعد اضافه کرد: «راستش… یه بار میخواستم از گروه بیام بیرون. ولی منصرف شدم.» مریم چیزی نگفت. فقط سرش را تکان داد. نازنین گفت: «تو چرا هیچوقت برای خودت چیزی سفارش نمیدی؟» مریم یک لحظه خشکش زد. نازنین ادامه داد: «میدونم، توی گروه دیدم. شاید فکر میکنی لازم نیست. ولی آدم باید برای خودش هم چیزی بخره، حتی اگه تنها باشه.»
مریم رفت. در راهروی بیمارستان، نور مهتابیها سرد بود و صدای چرخ دستی پرستارها هر چند ثانیه میآمد و میرفت. گوشیاش را درآورد و در گروه نوشت: «بچهها، از این هفته اگه کسی مثل نازنین پیاما رو دیر دید، من خودم سفارشش رو ثبت میکنم. هر کسی هم چیزی لازم داشت، خصوصی به من بگه.» بعد گوشی را در جیبش گذاشت و راهی خانه شد.
شب، در خانه، سفارشها را ثبت میکرد. آشپزخانه ساکت بود. کتری روی گاز صدای آرامی داشت و بخارش روی شیشهی پنجره مینشست. مریم به بخار نگاه کرد و با انگشت روی شیشه یک خط کشید. بعد اسم نازنین را دید، ته لیست. این بار خودش قبل از پایان تخفیف سفارش را ثبت کرد. بعد یک بسته آجیل هم اضافه کرد و نوشت: «مهمون من.» و برای اولین بار، وقتی این جمله را نوشت، معنیاش را فهمید.

گوشی را روی میز گذاشت و به یخچال نگاه کرد. درش را باز کرد. یک بسته بیسکویت رژیمی بود، همان که چند شب پیش برای خودش خریده و نصفش مانده بود. برداشت و روی میز گذاشت. یک بیسکویت درآورد و خورد. شیرین بود، ولی نه آنقدر که قندش را بالا ببرد. به پنجره نگاه کرد. لامپ زرد همسایه هنوز روشن بود. مریم لبخند کوتاهی زد و با خودش گفت: «حتی اگه تنها باشم، لازمه.» و بعد برای اولین بار بعد از مدتها، خوابش برد؛ بدون اینکه به دیوار روبهرو نگاه کند.
✍️به قلم سروناز حرّ؛ نویسنده








