به گزارش متادخت، در گفتوگو با خانم دکتر الهه خوانساری، کارشناس رسانه و جنگ شناختی، به بررسی نقش رسانهها و شبکههای اجتماعی در شکلدهی به نگرش زنان نسبت به خود و موقعیت اجتماعیشان پرداختیم. این گفتوگو با تمرکز بر تأثیر قاببندی رسانهای از مفهوم استقلال زنان، بازنمایی گزینشی سبک زندگی و پیامدهای روانی مواجهه مداوم با تصاویر آرمانی شکل گرفته است.
در دنیای رسانه، همیشه آنچه دیده میشود، تمام واقعیت نیست. گاهی یک مفهوم واحد مانند استقلال زنان، در قابهای رسانهای متفاوت، معناهای کاملاً متضادی پیدا میکند؛ یک رسانه آن را نشانه بیپناهی و فقدان حمایت نشان میدهد و رسانهای دیگر، همان مفهوم را در چارچوب پیشرفت و مدرن بودن بازنمایی میکند. در چنین شرایطی، مسئله فقط تغییر سلیقه و ذائقه مخاطب نیست، بلکه نوع نگاه او به خودش و ارزیابیاش از زندگی شخصیاش نیز تحت تأثیر قرار میگیرد.
مواجهه روزانه زنان با تصاویر گزینششده و ویرایششده در شبکههای اجتماعی، ممکن است این احساس را ایجاد کند که زندگی واقعیشان از آنچه در فضای مجازی میبینند عقبتر است. مقایسه مداوم با این تصاویر، زمینهساز اضطراب منزلتی، احساس ناکافیبودن و حتی ناامیدی نسبت به آینده میشود. از سوی دیگر، اقتصاد توجه در شبکههای اجتماعی بر پایه جلب و درگیرکردن احساسات مخاطبان میچرخد؛ هرچه محتوایی هیجان، ترس، خشم یا حسرت بیشتری ایجاد کند، امکان دیدهشدن آن نیز افزایش مییابد.
در این میان، بازنمایی زنان صرفاً در جایگاه قربانی و تعمیمدادن مشکلات و چالشهای واقعی زنان به تمام جامعه زنان، میتواند تصویری یکسویه و ناامیدکننده از زندگی آنان بسازد؛ تصویری که در آن زن خود را گرفتار شرایطی میبیند که راهی برای تغییر آن ندارد.
اما راه مواجهه با چنین فضایی چیست؟ چگونه میتوان در عصر هوشمندی و فناوری، قدرت تشخیص و سواد رسانهای خود را افزایش داد؟ یکی از نکات مهمی که در این گفتوگو بر آن تأکید شد، توجه به واکنشهای احساسی خود هنگام مواجهه با محتواست. اضطراب، خشم، ترس و ناامیدی نسبت به آینده میتوانند نشانههایی باشند که مخاطب را به تأمل بیشتر درباره محتوای پیش رویش وادار میکنند.
مشاهده و تحلیل این گفتوگو، فرصتی است برای بازاندیشی درباره تصاویری که هر روز از زنان و زندگی آنان در فضای رسانهای بازنمایی میشود و افزایش حساسیت نسبت به پیامهایی که گاهی فراتر از ظاهر یک تصویر، بر نگرش و قضاوت ما درباره خودمان اثر میگذارند.









