به گزارش متادخت، پدران در فرآیند تربیت فرزندان، نقشی بنیادین و تعیینکننده بر عهده دارند؛ نقشی که در بسیاری از موارد به شکل «حضور فیزیکی همراه با غیبت عاطفی و تربیتی» بروز پیدا میکند. در سالهای اخیر، به دلایل مختلفی از جمله فشارهای اقتصادی، اشتغال طولانیمدت، مسئولیتهای شغلی و دغدغههای معیشتی، بسیاری از پدران اگرچه از نظر فیزیکی در کنار خانواده حضور دارند، اما عملاً از فرآیند فعال تربیت فرزندان کنارهگیری کردهاند. این وضعیت باعث شد.ه است نقش تربیتی پدران به شکل قابل توجهی کمرنگ شود و مسئولیت اصلی تربیت، بهویژه در ابعاد عاطفی و روانی، بر دوش مادران باقی بماند.
پژوهشهای متعدد در حوزه روانشناسی رشد و خانواده نشان میدهد که حضور مؤثر پدر، نه صرفاً به معنای حضور فیزیکی، بلکه به معنای مشارکت فعال، حمایت عاطفی، تعامل سازنده و ایجاد احساس امنیت روانی در فرزندان است. پدران نقش مهمی در شکلگیری هویت فردی، اجتماعی و جنسی فرزندان ایفا میکنند و این نقش بهویژه در دوران نوجوانی از اهمیت دوچندان برخوردار است؛ دورهای که فرزندان در حال ساختن تصویر ذهنی خود از جهان، روابط انسانی و ارزشهای فردی هستند.
نقش پدر در تربیت دختران و پسران تفاوتها و ظرافتهای خاص خود را دارد، اما در مورد دختران، اهمیت این نقش بهطور ویژهای برجستهتر است. پدر بهعنوان نخستین الگوی مردانه در زندگی دختر، تأثیر عمیقی بر شکلگیری عزتنفس، احساس ارزشمندی، نوع ارتباط با جنس مخالف و انتخابهای آینده او دارد. حمایت عاطفی، تأیید روانی و ارتباط سالم پدر با دختر، میتواند زمینهساز شکلگیری شخصیت مستقل، بااعتمادبهنفس و توانمند در سالهای بعدی زندگی شود.
در مقابل، غیبت عاطفی پدر یا حضور کمرنگ او در فرآیند تربیت، میتواند پیامدهایی نظیر کاهش اعتمادبهنفس، اضطراب، مشکلات ارتباطی و سردرگمی هویتی را در فرزندان به همراه داشته باشد. پدرانی که بهطور آگاهانه و مستمر از فرزندان خود حمایت عاطفی و روانی میکنند، زمینه رشد سالم، سازگاری اجتماعی بهتر و موفقیت فردی و شغلی آنان را در آینده فراهم میسازند. از این رو، بازتعریف نقش پدر و توجه به اهمیت حضور مؤثر او در تربیت فرزندان، ضرورتی انکارناپذیر در ساختار خانواده به شمار میرود.
- مصاحبه با خانم دکتر «ریحانه صبور نژاد»
