به گزارش متادخت، در چهل و هفتمین سال استقرار نظام جمهوری اسلامی ایران و در حالیکه بسیاری از کشورها حتی با وجود زیرساخت‌های اقتصادی گسترده، همچنان با شکاف عمیق جنسیتی در عرصه ورزش دست‌وپنجه نرم می‌کنند، بخش ورزش به‌عنوان یکی از عرصه‌های حضور و شکوفایی اجتماعی زنان، دستاوردهای کمّی و کیفی قابل‌توجهی را تجربه کرده است. قابل توجه اینکه این پیشرفت در شرایطی که کشور با چالش‌های متعدد داخلی و بین‌المللی مواجه بوده، محقق شده است.
بر اساس داده‌های رسمی داخلی و گزارش‌های تطبیقی بین‌المللی، ورزش زنان ایران نه‌تنها در حوزه قهرمانی و مدال‌آوری رشد چشمگیری داشته که در لایه‌های مدیریتی، مربیگری، داوری و زیرساختی نیز تحولی ساختاری را طی کرده است. حضور گسترده زنان در پست‌های کلیدی ورزش کشور و همچنین کسب مناصب بین‌المللی، گواهی بر این مدعاست.
این گزارش، مروری است بر مهم‌ترین شاخص‌های پیشرفت ورزش بانوان در ایران که با نگاهی آماری و به‌دور از کلیشه‌های شعاری، تصویری مستند از جایگاه کنونی و افق‌های پیش روی این عرصه ارائه می‌دهد.
– افزایش ۳۸۲۰ مدال جهانی توسط ورزشکاران زن ایرانی
– حضور ۹۳۴,۵۸۹ ورزشکار حرفه‌ای زن در سیستم ورزش کشور
– تصدی ۵۱ پست ریاست و معاونت فدراسیونی توسط زنان
– دریافت ۹۷ کرسی بین‌المللی توسط زنان در نهادهای جهانی ورزش
۱. توسعه زیرساخت و گسترش مشارکت ورزشی
۱۶,۱۱۱ باشگاه ورزشی ویژه بانوان در سراسر کشور فعال است.
۱۵۰,۳۸۴ مربی زن در سطوح مختلف مشغول به فعالیت هستند.
۹۶,۹۹۸ داور زن در رویدادهای ورزشی قضاوت می‌کنند.
۸,۹۶۵ مدرس ورزشی زن به تربیت نیروی انسانی می‌پردازند.
۲. حضور مؤثر در مدیریت و تصمیم‌سازی
۵۱ زن در پست‌های ریاست و معاونت فدراسیون‌های ملی ورزشی قرار دارند.
۷۰ زن به‌عنوان رئیس هیئت ورزشی در سطح استان‌ها فعالیت می‌کنند.
ارتقای ساختاری پست مسئولین ورزش بانوان از سطح «رئیس گروه» به «معاون» در ادارات کل استان‌ها.
۳. کسب موقعیت‌های بین‌المللی و مدال‌آوری
۳,۸۲۰ مدال در رویدادهای جهانی توسط ورزشکاران زن ایرانی کسب شده است.
۹۷ کرسی بین‌المللی در فدراسیون‌ها و نهادهای جهانی ورزش توسط زنان ایرانی اشغال شده است.
۴. مقایسه تطبیقی با ساختارهای جهانی ورزش
سهم زنان در پست‌های مدیریتی ورزش ایران (با احتساب ریاست هیئت‌های استانی و فدراسیونی) به طور قابل‌توجهی بالاتر از میانگین جهانی است.
میانگین زنان در کمیته‌های ملی المپیک جهان: ۲۲٪
میانگین زنان در فدراسیون‌های المپیک جهانی: ۲۲٪
سهم زنان در پست‌های تصمیم‌گیری فدراسیون‌های اتحادیه اروپا: ۱۴٪ (با حداقل ۳٪ در لهستان)
مربیان زن در اروپا: ۲۰ تا ۳۰٪
مربیان زن در ایران: بیش از ۱۵۰,۳۸۴ نفر در سطوح مختلف
۵. حفظ کرامت و سلامت روانی ورزشکاران زن
اجتناب از آزمایش‌های ژنتیکی تحقیرآمیز که در برخی کشورهای غربی بر اساس ظاهر ورزشکاران انجام می‌شود.
عدم اجبار به پوشش‌های غیرمتعارف که منجر به نارضایتی از بدن و اختلالات روانی در ورزشکاران زن برخی کشورها شده است (بر اساس گزارش‌ها، حداقل ۳۰٪ زنان ورزشکار در آمریکا از ظاهر بدن خود ناراضی هستند).
تأکید بر رویکرد خانواده محور در توسعه امکانات ورزشی و تفریحی بانوان.
۶. چارچوب قانونی و سیاست‌گذاری حمایتی
توسعه و تقویت ورزش بانوان به‌عنوان یک تکلیف قانونی در ماده ۳ قانون وزارت ورزش و جوانان (مصوب ۱۳۹۹).
تأمین سلامت جسمی و روانی زنان از طریق ورزش، به‌عنوان یک حق در منشور حقوق و مسئولیت‌های زنان.
ایجاد و گسترش عادلانه امکانات ورزشی با رویکرد خانواده محور در سند تحول دولت مردمی.
داده‌های آماری نشان می‌دهد ورزش بانوان ایران در چهار دهه گذشته نه‌تنها از نظر کمّی (افزایش باشگاه‌ها، ورزشکاران، مدال‌ها) رشد چشمگیری داشته، بلکه از نظر کیفی نیز با تصدی پست‌های مدیریتی، نقش‌آفرینی بین‌المللی و تدوین چارچوب قانونی حمایتی، الگویی متمایز ارائه کرده است. این مدل که بر پایه حفظ کرامت زن و تلفیق ورزش با ارزش‌های خانوادگی استوار است، در مقایسه با برخی چالش‌های نظام ورزشی زنان در غرب (مانند ابزارانگاری بدن، اختلالات روانی ناشی از فشارهای ظاهری، و شکاف مدیریتی جنسیتی)، دستاوردی قابل‌تأمل و منحصربه‌فرد محسوب می‌شود.
منبع: فارس
