به گزارش متادخت، نرخ فرزندآوری در ایران در سالهای اخیر تحولات قابل توجهی را تجربه کرده است. پس از سالهای ۱۳۵۰ تا ۱۳۶۰ که نرخ باروری بالا بود، از اوایل دهه ۹۰ به تدریج این نرخ کاهش یافته است. براساس آمارهای رسمی، نرخ باروری کل در ایران به حدود ۱.۸ کودک به ازای هر زن رسیده است، که کمتر از سطح جانشینی مورد نیاز (۲.۱ کودک) برای حفظ جمعیت است.
این کاهش نرخ باروری به عوامل مختلفی برمیگردد؛ از جمله، افزایش سطح تحصیلات زنان، بهبود دسترسی به خدمات بهداشتی و تنظیم خانواده، و تغییرات فرهنگی که به سمت تأخیر در ازدواج و فرزندآوری پیش میرود. همچنین، مشکلات اقتصادی و فشارهای زندگی شهری نیز به این روند افزوده است.
جمعیت ایران در حال حاضر نزدیک به ۸۵ میلیون نفر است و پیشبینی میشود که با توجه به روند کاهش نرخ زاد و ولد و افزایش متوسط سنی جمعیت، به سمت پیر شدن جمعیت حرکت کند. این تغییرات نیازمند سیاستگذاریهای مناسب در زمینههای اقتصادی، اجتماعی و بهداشتی است تا از چالشهای احتمالی در آینده جلوگیری شود.
مرضیه وحید دستجردی دبیر ستاد ملی جمعیت در نشست کشوری مدیران جوانی جمعیت اعلام کرد: بر اساس نتایج پیمایش ملی ارزشها و نگرشهای ایرانیان، میانگین فرزند ایدهآل در نگاه مردم ۲.۵ فرزند است؛ در حالی که نرخ باروری کل کشور اکنون به حدود ۱.۴۴ رسیده است.
وی با بیان اینکه این اختلاف نشاندهنده وجود موانع جدی در مسیر فرزندآوری است، افزود: مردم ایران همچنان نگرش مثبتی به فرزند و خانواده دارند و تمایل درونی به داشتن بیش از دو فرزند وجود دارد، اما شرایط اقتصادی، نگرانی نسبت به آینده فرزندان، هزینههای مسکن، اشتغال و مخارج سالهای ابتدایی زندگی کودک مانع تحقق این خواسته میشود.
دستجردی تأکید کرد: اگر بتوانیم موانع اقتصادی و اجتماعی را از پیش پای خانوادهها برداریم و حمایتهای مؤثر و ملموس ارائه دهیم، بدون نیاز به تبلیغات گسترده، تمایل واقعی مردم میتواند به افزایش نرخ باروری منجر شود.
دبیر ستاد ملی جمعیت خاطرنشان کرد: فاصله یک فرزندی میان «فرزند ایدهآل» و «فرزند محققشده» یک فرصت سیاستی مهم برای کشور است و در صورت برنامهریزی علمی و مسئلهمحور، میتوان این شکاف را کاهش داد و از ورود کشور به مرحله رشد منفی جمعیت جلوگیری کرد.
منبع: فارس
