به گزارش متادخت، اهمیت شیر مادر برای سلامت مادر و نوزاد تا جایی است که هفته ای جهانی به این عنوان نامگذاری شده است؛ شیر ماده مغذی ترین ماده غذایی و بهترین واکسن برای حفظ سلامت نوزاد به شمار می رود که در سلامت جسم و روان کودک از کودکی تا بزرگسالی تاثیر مثبت دارد.

شیر مادر که بیمه عمر و سلامتی برای نوزاد به شمار می رود هم اینک تنها یک مناسبت تقویمی شده هر چند این هفته هم زمینه ای برای معطوف کردن اذهان به اهمیت این موضوع و فراخوان دوباره برای استفاده از این ماده حیاتی برای سلامت نوزاد است.

در حالی که تغذیه با شیر مادر از سوی کارشناسان این حوزه بارها مورد تاکید قرار گرفته است اما مادران امروزی به واسطه بهانه هایی همچون دغدغه‌های شغلی، فشارهای اجتماعی و اقتصادی و اهمیت دادن مادران به فیزیک بدن خود به جای سلامت نوزاد، موجب بی نصیب ماندن نوزادان از این موهبت خدادادی شده اند.

هفته جهانی شیر مادر از ۱۰ مرداد با شعار “شیر مادر برای آینده ای سالم و پایدار؛ اقدامات موثر را تقویت کنیم” آغاز شده و روز شمار این هفته “آغازی سالم و پایدار با شیر مادر، بهره مندی مادر و کودک از نخستین حق سلامت”، “تغذیه با شیر مادر در بحران و جنگ؛ مادر توانمند، شیر دهی موفق”، جوانی جمعیت و تغذیه با شیر مادر؛ خانواده حامی، شیردهی موفق و اهدای شیر”، “مرکز دوستدار کودک؛ مراقبت موثر از مادر و شیرخوار”، ” تغذیه با شیر مادر، یک مسوولیت اجتماعی؛ محیط های کار دوستدار مادر و کودک”، “سیاست ها و قوانین حمایتی؛ جامعه سالم، نسل سالم”، “رویکرد کرامت محور؛ سرمایه گذاری امروز، سلامت فردا” است.

هفته جهانی تغذیه با شیر مادر هر سال با هدف ترویج فرهنگ تغذیه انحصاری با شیر مادر افزایش آگاهی عمومی نسبت به مزایای آن برگزار می شود که در این باره به سراغ متخصصان حوزه بهداشت و درمان دانشگاه علوم پزشکی همدان رفتیم تا درباره اهمیت این موضوع جویا شویم.

شیردهی عامل تناسب اندام مادر

دکتر بهناز بصیری فوق تخصص نوزادان در این باره گفت: برخی مادران با وجود اینکه فواید شیر را می دانند اما میل و رغبتی برای تغذیه نوزاد با شیر طبیعی و مفید مادر را ندارند که علل مختلفی در این باره مطرح است.

وی افزود: آغاز شیردهی به نوزاد، نیازمند صبر، حوصله و آموزش مادر است که برخی از مادران وقت و زمان کافی برای این کار قرار نداده و تغذیه با شیرخشک را به شیردهی طبیعی ترجیح می دهند.

این پزشک متخصص اضافه کرد: یکی دیگر از علل بی رغبتی مادران به شیردادن، دسترسی آسان به شیر خشک است و این دسترسی آسان زمینه را برای استفاده از شیر خشک بیش از گذشته مهیا کرده است.

متخصص نوزادان بیان کرد: برخی مادران هم به بهانه برهم نخوردن فیزیک بدن و اندامشان، میل به شیر دادن به نوزاد را ندارند در حالیکه تحقیقات علمی ثابت کرده که شیردهی ، موجب تسریع در بازگشت وزن مادر به وزن طبیعی قبل از زایمان می شود.

بصیری گفت: بررسی های آماری و مشاهدات گویای این است که میل مادران به تغذیه کودک با شیر خشک نسبت به ۲ دهه گذشته رو به افزایش بوده است در حالیکه در گذشته مادران تنها در شرایط کمبود شیر به سمت استفاده از شیر خشک متمایل می شدند.

وی ادامه داد: به طور حتم یکی از مولفه های تاثیر گذار در تغییر نظر مادر جوان و افزایش شیردهی طبیعی به نوزاد، آموزش همگانی و آگاه سازی مادران با فواید و امتیازات این امر برای مادر و نوزاد است.

معاون درمان بیمارستان فاطمیه همدان اظهارکرد: یکی از مولفه های مورد توجه در این بیمارستان تماس “پوست با پوست” مادر و نوزاد بلافاصله پس از زایمان مادر است که زمان آن بستگی به شرایط جسمی طرفین دارد.

بصیری افزود: آغاز زود هنگام تماس «پوست با پوست» مادر و نوزاد بلافاصله پس از زایمان مادر و طولانی بودن در آغوش گرفتن شیرخوار توسط مادر همواره مورد تاکید و توصیه پزشکان است چرا که این اقدام فواید زیادی در برقراری شیر مادر و تثبیت آن در روزهای بعد از زایمان دارد.

اتاق شیر در بیمارستان ها و مراکز تجاری دایر شود

وی بیان کرد: اتاق شیر در بیمارستان فاطمیه که محل رجوع مادر و نوزاد برای دریافت خدمات پزشکی است دایر شده در کلینیک امام خمینی(ره) به علت مراجعه بانوان به پزشکان با تخصص های مختلف این محل دایر است.

این متخصص نوزادان اضافه کرد: برخی مراکز درمانی به علت مراجعه عمومی، اتاق شیر ندارد که به نظر می رسد با توجه به اینکه مادران مجبور به همراه داشتن شیرخوار حین مراجعه به بیمارستان هستند وجود این اتاق برای تسهیل در شیردهی نوزاد ضروری است.

بصیری گفت: هم اکنون در بسیاری از واحدهای تجاری و فروشگاه های کشورهای خارجی اتاق هایی برای شیردهی به شیرخواران و تعویض پوشک آنها پیش بینی شده که بهتر است در راه اندازی مراکز خرید استان همدان نیز این مولفه در نظر گرفته شود.

وی درباره مادران شاغل اظهارکرد: جدا شدن مادر از شیرخوار مانعی برای شیر دهی نیست بلکه مادر می تواند شیر خود را به اندازه مورد نیاز کودک دوشیده و در ظرف مناسب برای مصرف کودک ذخیره کند تا در زمان غیبت، به جای او پرستار شیر را در اختیار شیرخوار قرار دهد.

معاون درمان بیمارستان فاطمیه همدان گفت: تغذیه با شیر طبیعی فوایدی برای مادر از جمله ایجاد روابط عاطفی بین مادر و نوزاد شیرخوار، برگشت به وزن قبل از بارداری، کاهش احتمال ابتلا به برخی از سرطان شایع زنان از جمله سرطان پستان و کاهش پوکی استخوان را به همراه دارد.

دکتر بصیری، فواید شیردهی طبیعی برای نوزاد را شامل کاهش عفونت های دوره شیرخوارگی به خصوص عفونت گوارشی، اسهال و عفونت پرده گوش، ایجاد روابط عاطفی قوی با مادر، رشد مناسب نوزاد و پیشگیری از سوء تغذیه، پیشگیری از اضافه وزن و چاقی دوران کودکی، فواید اقتصادی برای والدین، دسترسی آسان به شیر مادر در هر مکان و زمان برخلاف شیرخشک و بی نیاز به گرم و سرد کردن شیر مادر دانست.

وی افزود: دهم تا ۱۶ مرداد ماه روز جهانی شیر مادر نامگذاری شده و در این هفته سیستم بهداشتی فعالیت هایی را برای ترویج تغذیه با شیر مادر انجام می دهد همچنین شعار جهانی این هفته “تغذیه با شیر مادر برای آینده ای سالم و پایدار: اقدامات موثر را تقویت کنیم” انتخاب شده است.

همدان صاحب بانک شیر مادر می شود

معاون درمان مرکز آموزشی، درمانی و پژوهشی بیمارستان فاطمیه همدان از راه اندازی بانک شیر مادر تا ۲ ماه آینده در این بیمارستان خبر داد و گفت: این بانک برای نوزادان نارس و یا نوزادانی که امکان استفاده از شیر مادر را ندارند، استفاده می شود.

بصیری اظهارکرد: بهترین تغذیه برای نوزادان از نظر علمی، شیر مادر است اما گاهی مواقع به واسطه بروز یکسری علل از جمله بیماری سخت درمان برای مادر، نوزاد از این موهبت خدادادی محروم می شود.

وی اضافه کرد: همچنین نوزادانی که زودتر از موعد به دنیا بیایند و در بخش ان.آی.سی یو بستری شوند شاید امکان شیردهی برای مادر فراهم نشده یا شیر مادر به واسطه استرس کاهش یابد.

معاون درمان مرکز آموزشی، درمانی و پژوهشی بیمارستان فاطمیه همدان بیان کرد: برای رفع این مشکل محلی برای بانک شیر مادر جانمایی شده و ساختمان آن حدود ۸۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد در عین حال تجهیزات مورد نیاز هم خریداری شده است.

بصیری ادامه داد: مادران نوزادانی که شیر مازاد بر نیاز شیرخوار دارند می توانند به عنوان اهدا کننده شیر کاندید شوند البته ابتدا یکسری آزمایش ها و بررسی میکروبی برای شناسایی اهدا کننده سالم انجام می شود سپس شیر به صورت دوره ای از او دریافت، پاستوریزه، نگهداری و طبق دستورالعمل های علمی به مصرف شیرخوار در بیمارستان می رسد.

وی احتمال داد که در آینده از این بانک شیر مادر برای تغذیه شیرخواران خارج از بیمارستان که امکان شیردهی از سوی مادر را ندارند، نیز استفاده شود.

بصیری افزود: بانک شیر از سال ها پیش در کشورهای مختلف جهان از جمله ایران راه اندازی شده است و امسال همدان نیز به این امکان و ظرفیت مجهز می شود.