لند، تحصیلات در مقطع دکتری، بسیار خوش اخلاق، ثروتمند، ورزشکار، جذاب و خوش لباس و بسیار پایه. اینها تصویری رویایی از مرد ایدهآلی است که این روزها در فضای مجازی دست به دست میشود و تبعات این مبالغه دروغین زندگیهای بسیاری را بهم ریخته است.
به گزارش متادخت، شاید در اکسپلور شما هم صفحهای از معرفی یک مرد ایده آل و رویایی آمده باشد. در واقع چرخش مداوم این محتواها و علاقهمندی کاربر ایرانی موجب شده تا تقریباً هر کدام از ما با چنین صفحاتی مواجه شویم.
در این صفحات با متن، ویدیو یا عکس، مردانی با شرایط ایده آل تحصیلی، شغلی، جسمی و عاطفی معرفی میشوند، ابراز تمایل به آشنایی و دوستیابی دارند و حتی سوالات سطح پایانی برای کشاندن مخاطب به کامنتها مطرح می کنند؛ و به موازات آن مخاطبِ درگیر در مشکلات متعدد اقتصادی تا اجتماعی را در رویای شاهزادهای با اسب سفید غرق میسازند.
اما بررسیها نشان میدهد هر چند مخاطب تشنه دیدن چنین محتوایی است و هوش مصنوعی به این عطش پی برده و مرتباً این سراب را برای کاربر خود به نمایش میگذارد اما در عین حال باورپذیری آن در حد ناچیز است و صرفاً ذهن و روان و عواطف مخاطب را درگیر کرده و فاصله این تصویر آرمانی از واقعیت را به رخ او میکشد. او را دچار حسرت میسازد و حتی حسی از کمبود را در او به وجود میآورد.
واقعیت ندارد اما ای کاش داشت
یکی از کاربران اینستاگرام میگوید تصویر چنین مرد رویایی برای این همه دختر مجرد ایرانی وقتی عملا در واقعیت ممکن باشد، واقعاً جذاب است. در واقع آرزوی هر دختری است که چنین همسری داشته باشد حتی اگر در این ویژگیها با او همسنگ و برابر نباشد.
وی معتقد است صفحاتی که چنین محتواهایی را به نمایش میگذارند اغلب به دنبال جلب فالور هستند. بیشتر کاربران هم بیشتر از اینکه چنین محتوایی را لایک بزنند به سراغ خواندن کامنتها میروند تا هم سرگرم شوند و هم ببینند آیا واقعی است یا نه.
کاربر دیگری نیز میگوید یکبار خودش را درگیر یکی از این صفحات کرده و در نهایت افسرده شده است. چون ادمین صفحه پاسخی به او نداده و بعداً پی برده است که اینها بیشتر تبلیغات است.
نیاز روحی جامعه را ببینید
اما کاربر دیگری نظرات قابل توجهی دارد. وی میگوید زنی که به چنین محتوایی علاقه نشان میدهد حتماً مشابه آن را در پیرامون خود کم میبیند و این حسرت در وجود او شکل گرفته است.
وی افزود: متأسفانه رفتارهای نادرستی که یک زن ممکن است از سوی مردان تجربه کند، این مرد آرمانی و دور از دسترس را برای او خلق میکند. کافی است آمار خشونت و ترک شدگی را مرور کنید.
این کاربر تاکید کرد: حتی اگر این محتوا دروغ باشد، لازم است بررسی شود که چرا یک دختر ایرانی و حتی یک زن متأهل ایرانی به چنین ایدهآلی این همه علاقه نشان میدهد و دست یافتن به آن را یک رویا میداند.
فاجعهی «مرد ایدهآل» در روابط زوجین
این ماجرا نه مختص به زنان بلکه در هر دو جنس دیده میشود. تصویر زن ایدهآل نیز میتواند در صفحات مجازی به نمایش گذاشته شود. با این تفاوت که زنان بیشتر فریفته روحیات، علاقه مندیها، تربیت اجتماعی و فردی و اخلاقیات یک مرد میشوند و مردها شاید بیشتر درگیر ظاهر یک زن.
البته روی تلخ ماجرا نیز تجربه دلشکستگی، انزواگزینی، بیاعتمادی، احساس کمبود عزت نفس، ناامیدی، مشاجره و بهانه گیری و تشدید اختلاف با همسر یا پارتنر است. بطوریکه روانشناس بالینی و استاد دانشگاه به متادخت گفت: بسیاری از فروپاشیهای عاطفی در جامعه امروز، نه از کمبود عشق، بلکه از برخورد شدید رویا با واقعیت نشأت میگیرد. در تحلیلهای روانشناختی، ما با پدیدهای به نام ایدهآلسازیِ غیرواقعبینانه روبرو هستیم؛ جایی که فرد، تصویری از همسر خود (بهویژه در قالب مرد ایدهآل) در ذهن میسازد که با تمام محدودیتهای انسانی و پیچیدگیهای اجتماعیِ امروز، در تضاد مطلق است.
مریم شجاعیان افزود: این تصویر، موجودی است که همزمان باید قهرمانِ بینقصِ اقتصاد باشد، هم همیشه در دسترس و حساس باشد، و هم در عین حال، آرامش مطلق را به طرف مقابل هدیه دهد. از منظر من به عنوان یک روانشناس، این شکاف عمیق میان (آنچه هست) و (آنچه باید باشد)، عامل اصلی فرسایش رابطه است. وقتی یک انسان، همسر واقعی خود را با این غول خیالی مقایسه میکند، در واقع در حال انجام یک ظلم سیستماتیک علیه شریک زندگی خویش است.
وی تاکید کرد: در این وضعیت، همسر دیگر یک انسان با تمام نقاط ضعف و خستگیهایش نیست، بلکه به ابزاری برای رسیدن به یک کمالِ غیرممکن تبدیل میشود که همیشه در نگاه طرف مقابل، “کافی نیست”.
این روانشناس اضافه کرد: در تجربیات بالینی من، اکثر مراجعانی که از ناامیدی و خشم در رابطه شکایت دارند، در دام انتظاراتِ مطلقگرا گرفتار شدهاند. آنها یا انتظار دارند همسرشان تمام خلأهای عاطفی آنها را پر کند، یا میخواهند او را برخلاف ویژگیهای شخصیتی و ظرفیتهای واقعیاش بازسازی کنند. این فشارِ مداوم برای تغییر دادن هسته وجودیِ طرف مقابل، باعث میشود که رابطه از یک فضای امن و حمایتگر، به یک میدان جنگ برای اثبات بیکفایتی تبدیل شود.
شجاعیان اضافه کرد: باید یادآوری کنیم که سلامت روان در رابطه، نه در رسیدن به یک کمالِ دستنیافتنی، بلکه در پذیرشِ کامل نبودن نهفته است. اگر بخواهیم در دنیای واقعی زندگی کنیم، باید تصاویر خیالی خود را با واقعیتهای جامعه و محدودیتهای انسانی همگام کنیم؛ وگرنه، ما در حال عاشق شدن برای سایههایی هستیم که هرگز وجود خارجی ندارند و در این مسیر، تنها چیزی که از دست میدهیم، پیوند انسانی خودمان است.
باید گفت پیرو اظهارات این روان شناس، تصویر شاهزادهای با اسب سفید منجر به دامن زدن سندرم سیندرلا نیز میشود. اینکه زن رفع کمبودها و تأمین خواستهها و دستیابی به آرزوهایش را از مسیر دست یافتن به همان شاهزاده و مسئولیت مستقیم او بداند.
اما زمانی که خود را در مقابل مشکلات ریز و درشت زندگی تنها میبیند، دچار حسرتهای عمیق میشود و این حسرتها همان دملهای چرکینی هست که چنین محتواهای بزک شدهای به خورد مخاطب بدهد. در واقع نمیتوان با رویاهای القا شده در زیست مجازی در دنیای واقعی زندگی کرد.
✍ به قلم ونوس بهنود، خبرنگار اجتماعی
