به گزارش متادخت، نوزاد تازه متولد شده بی‌قراری می‌کند و مادرش هم کلافه از آنکه در سیر کردن فرزند یک روزه خود عاجز مانده با گلایه به پرستار حاضر در بخش زایمان می‌گوید: «من شیر ندارم. نمی‌توانم نوزادم را سیر کنم. به فرزند من شیرخشک بدهید…» اما مشاور شیردهی که گوشش از این حرف‌ها پر است در پاسخ به او می‌گوید: «این تصور توست که شیر نداری؛ معده نوزاد کوچیک است و زود به زود احساس گرسنگی می‌کند…»
شیردهی یکی از مسائلی است که بسیاری از مادران خصوصاً افرادی که برای اولین بار مادر شده‌اند، با آن دست و پنجه نرم می‌کنند. حتی برخی از مادران مدام به این مسئله فکر می‌کنند و می‌گویند: «نکنه بچم گشنه بمونه، اگر شیرم خشک بشه چی؟ اصلاً شیر من سیرش میکنه؟ شاید بهتر باشه بهش شیر کمکی بدم و…»
مژگان مظلوم مربی ارشد کشوری شیرمادر و مشاور شیردهی در گفت‌وگو با خبرنگار سلامت فارس در خصوص اهمیت تغذیه کودکان شیرخوار با شیرمادر و تصور کم شیری در مادران می‌گوید: امروزه بارداری‌ها برنامه‌ریزی شده است و پدر و مادرها قبل از تولد فرزند تصمیماتی گرفته وسعی می‌کنند شرایط جسمانی خوبی برای باردارشدن و دوران بارداری مادر مهیا کنند تا فرزندشان در بهترین و سالم‌ترین شرایط متولد شود.
وی در ادامه می‌گوید: معمولاً پدر و مادرها در نزدیکی تولد نوزادشان به این مسئله فکر می‌کنند که تغذیه کودکمان چه چیزی باشد؟ قاعدتاً بهترین تغذیه برای نوزاد و کودک شیرخوار، شیرمادر بوده و در منابع علمی و معتبر دنیا به این مسئله تأکید شده است. همچنین به تغذیه کودک شیرخوار با شیر مادر تا پایان دوسالگی، در کتاب‌ قرآن هم اشاره شده است.
تغذیه با شیرمادر؛ تجربه یک عمر سلامتی
مظلوم در خصوص تأثیر شیرمادر در سلامتی کودک در دوران شیرخواری و بزرگسالی توضیح می‌دهد: علاوه بر عناصر تغذیه‌ای شیرمادر مانند کربوهیدرات، پروتئین، چربی‌ها، ریزمغذی‌ها و املاح و… که در قوطی‌های شیر خشک‌ هم پیدا می‌شود، شیر مادر دارای سلول‌های زنده فراوان، آنتی‌بادی‌ها، هورمون، فاکتورهای مختلف مانند فاکتور رشد، گلبول‌های سفید و… است که در شیرخشک وجود ندارد.
بنابراین مواد موجود در شیرمادر، نوزاد و کودک شیرخوار را از نظر عناصر ایمنی و غیرایمنی در مقابل ابتلا به بسیاری از بیماری‌ها حفظ می‌کنند. به عنوان مثال در کودکان شیرخواری که از شیرمادر تغذیه می‌کنند، احتمال ابتلا به بسیاری از عفونت‌ها مانند عفونت گوش میانی، اسهال و… پایین آمده و در صورت ابتلا، شدت بیماری در بدن آنها بسیار کم خواهد بود؛ همچنین در صورت بستری شدن، بدن کودک نسبت به درمان جواب بهتری خواهد داد.
البته گفتنی است که این تأثیرات مثبت مقطعی نبوده و فقط به دوران شیرخواری کودک محدود نمی‌شود و تغذیه با شیر مادر تأثیرات مثبت بلند مدتی هم خواهد داشت. به عنوان مثال تغذیه با شیرمادر از مسائلی مانند چاقی، ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی، انواع سرطان‌ها و… پیشگیری کرده و مصادف با یک عمر سلامتی خواهد بود.
وی در ادامه می‌گوید: تمام این عوامل در طولانی مدت هم بر روی سلامت خود کودک و هم از نظر اقتصادی برای کشور مفید خواهد بود.
شیرمادر؛ حاصل از تله‌پاتی مادر و فرزند
این مشاور شیردهی درخصوص ویژگی منحصر به فرد شیرمادر می‌گوید: آن خاصیتی که شیرمادر را از شیرخشک متمایز می‌کند، تغییرپذیر بودن آن است. به عنوان مثال ترکیب شیرمادر نوزاد نارس با ترکیب شیرمادری که نوزاد او به موقع متولد شده متفاوت است. زیرا بدن مادر براساس نیاز بدن فرزندش شیر و املاح تولید می‌کند؛ بنابراین دقیقاً مواد مورد نیاز نوزاد نارس برای رشد در شیرمادرش وجود دارد. همچنین ترکیبات شیرمادر در روزهای اولیه تولد فرزند «آغوز» با شیری که مادر در سی روزگی نوزاد به فرزندش می‌دهد متفاوت خواهد بود.
وی در ادامه می‌گوید: گفتنی است که در هروعده از شیرمادر، ابتدای شیر رقیق‌تر و آخر شیر غلیظ‌ تر و چرب‌تر است. یعنی در هروعده شیردهی باز ترکیب شیر تغییر می‌کند. بنابراین اگر شیرمادر را با شیرخشک مقایسه کنیم، شیرمادر مدام در حال تغییر و تحول بوده و براساس نیاز نوزاد و کودک شیرخوار املاح و ویتامین تولید می‌کند؛ اما شیرخشک دارای یک ترکیبات ثابتی است و مدام یک میزان مشخصی از عناصر تغذیه‌ای را به بدن نوزاد وارد می‌کند، به طوری که نوزاد 20 روزه و کودک سه ماهه از همان میزان ترکیبات استفاده خواهند کرد.
تصور غلط مادران در دوران شیردهی
وی کم شیری را صرفاً یک تصور غلط در میان مادران تلقی می‌کند و می‌گوید: یک تصور غلطی که بسیار در میان مادران شایع است، تصور کم شیری است که در واقعیت وجود ندارد. در پاسخ به مادرهایی که تصور کم شیری دارند باید گفت: «فقط ۵ درصد از مادرها هستند که امکان تولید شیر به اندازه کافی ندارند؛ گفتنی است که این دسته از افراد هم شیر تولید می‌کنند اما ممکن است میزان آن کمتر از نیاز فرزندشان باشد.
معمولاً این مادرها کسانی هستند که آناتومی پستانشان به صورت توبولار یا هایپوپلاستیک بوده و معمولاً پزشک در دوران بارداری و در حین معاینه به آنها اعلام می‌کند که سینه آنها پس از زایمان به اندازه کافی شیر تولید نخواهد کرد. همچنین مادرهایی که سابقه رادیوتراپی، اعمال جراحی عمیق پستان، سوختگی یا تروما عمیق * داشته‌اند، به احتمال زیاد نمی توانند به اندازه کافی شیر تولید کنند.»
مظلوم در ادامه در خصوص شرایط جسمانی مادران بدون محدودیت در شیردهی توضیح می دهد: مادری که آناتومی طبیعی * دارد و دوران بارداری کاملی را گذرانده‌ است، به شرط آنکه چند نکته را رعایت کند، مشکلی در شیردهی نخواهد داشت.
منبع : فارس