به گزارش متادخت،‌ اهمیت جوانی جمعیت کشور، بحران پیری، قرار داشتن در سیاهچاله جمعیتی و تهدیدات ناشی از آن از جمله عناوینی است که در سال‌های اخیر به کرات توسط مسوولان و شخصیت ‌های مهم کشور تکرار شده و در نهایت با تلاش‌های دغدغه‌مندان این حوزه، موضوع جوانی جمعیت به یکی از رئوس با اهمیت در مسائل کشور تبدیل شد.مقام معظم رهبری به عنوان علمدار و پیشتاز در تبیین مباحث مهم کشور هم بارها به موضوع جمعیت تاکید داشته و مسوولان و متولیان امر را به تسهیل در امر ازدواج جوانان و توجه به موضوع فرزندآوری و جلوگیری از حرکت کشور به‌ سمت پیری جمعیت فراخوانده اند.

در نهایت با اقدامات صورت گرفته، قانون «حمایت از خانواده و جوانی جمعیت» با ۷۳ ماده و ۸۱ تبصره در جلسه مورخ ۲۴ مهرماه سال ۱۴۰۰ تصویب شد و پس از موافقت مجلس با اجرای آزمایشی آن به مدت هفت سال در تاریخ ۱۴۰۰/۸/۱۰ به تأیید شورای نگهبان رسید.در این قانون برای هر دستگاه وظایفی تعریف شده که باید در راستای تحقق آن اقدام به ارائه راهکارها و پیشنهادات و سپس اجرایی و عملیاتی سازی آن کنند‌. در این میان تکالیفی هم بر دوش مجموعه های مدیریت شهری شامل شوراها و شهرداری ها نهاده شده تا با عمل به وظایف و تکالیف، قدمی در مسیر عینیت بخشی به امور محوله بردارد.

بر اساس قانون جوانی جمعیت انجام اقدامات لازم در قالب اعطای مشوق‌های مالی، فضاسازی، تبلیغات شهری و محیطی جهت اطلاع و آگاهی شهروندان در خصوص اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت همچنین طراحی، احداث و تجهیز ساختمان‌ها و اماکن عمومی، خدماتی، آموزشی و رفاهی تحت اختیار و نظارت خود در راستای تأمین فضای مناسب با هدف تکریم حقوق مادر و کودک و رفع نیازهای نوزادان و مادران باردار، اختصاص یک سوم ظرفیت اسمی تبلیغات محیطی و فرهنگی در اماکن عمومی و شهر در راستای آگاهی‌بخشی و اطلاع رسانی در خصوص وجوه مثبت این قانون از جمله وظایف شهرداری ها عنوان شده است.همچنین تخفیف ۱٠ درصدی جهت صدور پروانه و عوارض ساختمانی و ۵۰ درصدی جهت صدور پایان کار و عوارض ساخت و ساز برای خانواده‌های دارای سه فرزند و بیشتر زیر بیست سال، تخفیف ۱٠ درصدی صدور پروانه و عوارض ساختمانی و ۷۰ درصدی صدور پایان کار و عوارض ساخت و ساز برای خانواده‌های دارای چهار فرزند و بیشتر و نیم‌بها بودن خدمات حمل و نقل عمومی شهری و تعرفه‌های فرهنگی، ورزشی و تفریحی شهرداری‌ها از جمله مشوق‌های در نظر گرفته شده در قانون جوانی جمعیت است که باید مجموعه های مدیریت شهری برای اجرایی کردن آن ها، همت کنند.

در این گزارش تلاش شده به بررسی میزان آشنایی مخاطبان قانون جوانی جمعیت نسبت به مشوق‌های در نظر گرفته شده برای آنان با محوریت تکالیف و وظایف مدیریت شهری، همچنین عملکرد شهرداری ها در این حوزه پرداخته شود.در مصاحبه هایی که با تعدادی از شهروندان قزوینی داشتیم، نکته‌ای که بیش از همه به چشم آمد، عدم آگاهی آنان در مورد مفاد قانونی و مشوق‌ها و تمهیدات اندیشیده شده برای خانواده‌های چند فرزندی بود، اینکه نمی‌دانستند اصلا چنین موارد مطلوبی از سوی قانونگذاران و دولت برای آنان پیش‌بینی شده است.

زهرا نجاری مادر ۴ فرزند در گفت‌وگو با خبرنگار فارس، با اشاره به عملکرد شهرداری قزوین بیان کرد: در بحث فضاسازی شهری اقداماتی صورت گرفته اما انتظارات بیش از این میزان می باشد و در هفته جمعیت امسال هم در تبلیغات شهری انجام شده، بیشتر تصاویر خانواده‌های دارای دو فرزند دیده می‌شد.وی افزود: در زمینه ارائه تخفیفات، امکانات و مشوق‌های پیش‌بینی شده از سوی دولت برای خانواده‌های چند فرزندی، بسیاری از پرسنل و همکاران شهرداری در جریان موضوعات نیستند و این امر نیازمند اطلاع‌رسانی به جامعه مخاطبان و کارکنان شهرداری می‌باشد.این مادر قزوینی خاطرنشان کرد: ضرورت دارد مباحث مربوطه در زمینه ارائه مشوق‌های جمعیتی در شهرداری های مناطق مختلف، گردآوری و برای آگاهی مردم، در محلی مناسب که در معرض دید عموم باشد، نصب شود.

اعظم حسین زاده دیگر مادر قزوینی دارای ۳ فرزند در گفت‌وگو با خبرنگار فارس، با اظهار بی اطلاعی نسبت به تکالیف شهرداری در زمینه اجرای قانون جوانی جمعیت و مشوق‌های جمعیتی در نظر گرفته شده برای خانواده‌های چند فرزندی گفت: هیچ اطلاعی در خصوص وظایف شهرداری در این موضوع ندارم و نمی‌دانم که از کدام مرجع و منبع می‌توان به این اطلاعات دست پیدا کرد.

وی با اشاره به انتظارات خود از شهرداری عنوان کرد: یکی از دغدغه‌های مادران دارای چند فرزند دشواری تردد با کالسکه بچه در معابر پیاده، خیابان‌ها و پارک‌ها بوده یا وجود سگ‌های ولگرد خیابانی یا حتی سگ‌های دارای قلاده در فضاهای تفریحی مثل پارکها است.این مادر قزوینی گفت: به هر حال وجود این سگها در پارکها و بوستانها، این فضاها را آلوده به ادرار و مدفوع سگها می‌کند و هرگاه که فرزندانم را به پارک می‌برم و آنان قصد بازی روی چمن‌ها را دارند نگران حفظ سلامت کودکانم می‌شوم.همچنین خانم مجتبوی مادر چند فرزند هم در گفت‌وگو با خبرنگار فارس، در مورد وظایف شهرداری در قبال خانواده‌های چند فرزندی کاملا اظهار ‌بی‌اطلاعی کرده و خواستار اطلاع‌رسانی بیشتر در این زمینه شد.

فاطمه حیدری دیگر شهروند قزوینی که دارای سه فرزند می‌باشد، در گفت‌وگو با خبرنگار فارس بیان کرد: من هیچ اطلاعاتی در خصوص وظایف شهرداری ندارم چون اطلاع رسانی مناسبی صورت نگرفته است البته خیلی از جامعه هدف این موضوع، از وظایف ارگان‌ها و سازمان‌ها در بحث قانون جوانی جمعیت مطلع نیستند.وی عنوان کرد: اصلا به فرض اطلاع داشتن از قوانین، متاسفانه مواردی که نسبت به آن آگاه هستیم هم به طور مثال اعطای زمین یا پرداخت تسهیلات فرزندآوری به درستی از سوی مراجع ذی‌ربط اجرا نمی‌شود.

شهرداری‌ها در حوزه جوانی جمعیت تکالیف اختصاصی و عمومی دارند

در این خصوص وحید درگی مدیرکل دفتر شهری و شوراهای استانداری قزوین در گفت‌وگو با خبرنگار فارس اظهار کرد: در حوزه قانون جوانی جمعیت، ۲ نوع تکلیف برای شهرداری‌ها در نظر گرفته شده که شامل تکالیف اختصاصی و عمومی می‌شود.وی در خصوص تکالیف اختصاصی شهرداری‌های استان قزوین در حوزه قانون جوانی جمعیت توضیح داد: یک تکلیف مربوط به هزینه‌های پروانه و عوارض ساختمان است و برای خانواده‌هایی که دارای سه فرزند یا بیشتر هستند، ۱۰ درصد تخفیف در نظر گرفته می‌شود.این مسوول ادامه داد: خدمات نیم بهای ارائه شده در چارچوب قانون جوانی جمعیت از دیگر تکالیف اختصاصی شهرداری‌ها است که خانواده‌های دارای سه فرزند و بیشتر می‌توانند از بلیط نیم بهای مکان‌ها و فرهنگسراهایی که متعلق به شهرداری‌ها است و نیز هزینه بلیط اتوبوس بهره‌مند شوند.

مدیرکل دفتر شهری و شوراهای استانداری قزوین اضافه کرد: استفاده از تبلیغات محیطی و ظرفیت‌های فرهنگی از دیگر تکالیف اختصاصی شهرداری‌ها است که باید به موضوع ازدواج، فرزندآوری، رشد جمعیت و تعالی نهاد خانواده اختصاص دهند و موظفند به دستگاه‌های فرهنگی کمک کنند تا نسبت به تبلیغات اقدام کنند.درگی خاطرنشان کرد: بخشنامه‌ قانون جوانی جمعیت به شهرداری‌های استان قزوین ابلاغ شده و در قالب دستورالعمل هم جداگانه ابلاغ صورت گرفته و جلسات تخصصی برگزار شده و اگر شک و شبهه و ابهامی هم در دستورالعمل بوده جلسات آن برگزار شده است.

وی به جمع‌بندی عملکرد شهرداری‌های استان قزوین در حوزه قانون جوانی جمعیت اشاره و بیان کرد: در استان قزوین ۲۸ شهرداری داریم که ۱۸ شهرداری عملکرد خود را ارسال کرده‌اند و مابقی ارسال نکرده‌اند که طی چند روز آینده بعد از ارسال شهرداری‌های دیگر، می‌توانیم عملکردها را اعلام کنیم.این مسوول تصریح کرد: حتی در شاخص‌های ارزیابی عملکرد شهرداری‌های استان قزوین هم موضوع اجرای قانون جوانی جمعیت گنجانده شده و به شهرداری‌ها نمره داده می‌شود.مدیرکل دفتر شهری و شوراهای استانداری قزوین افزود: تکالیف اختصاصی شهرداری‌ها در حوزه جوانی جمعیت به شرطی لازم الاجراست که ظرفیت آن در شهرها وجود داشته باشد اما اگر موضوعی مانند زمین وجود نداشته باشد این موضوع در حوزه وظایف شهرداری‌ها تعریف نمی شود.

با این وجود مابقی ظرفیت‌ها در شهرداری‌ها وجود دارد و اگر مقاومتی توسط شهرداری‌ها انجام شد یا تکلیفی انجام نشد شهروندان می‌توانند به فرمانداری‌ها، دفتر امور بانوان و خانواده استانداری قزوین و دفتر شهری و شوراهای استانداری قزوین مراجعه کنند تا پیگیری و به نتیجه برسد.وی اضافه کرد: قانون جوانی جمعیت برای هر دستگاهی برش و وظیفه‌ای مشخص کرده که خروجی این قانون منوط به هم افزایی دستگاه‌ها است و اجرای این قانون به طور تخصصی توسط دفتر امور بانوان و خانواده استانداری قزوین رصد می‌شود و اگر کم کاری از سوی شهرداری‌ها رخ دهد به ما اعلام می‌شود و در جلسات تخصصی موضوعات را پی‌گیری می‌کنیم که در چند روز آینده جلسات تخصصی برگزار خواهد شد.

مردم، کم‌کاری دستگاه ها را گزارش دهند

درگی ادامه داد: سلسله مراتب در خصوص عدم اجرای تکالیف شهرداریها باید رعایت شود به این معنا که اگر شهروندان پس از مراجعه به شهرداری‌ها در خصوص بهره‌مندی از مزایای قانون جوانی جمعیت به نتیجه نرسیدند نخست باید به فرمانداری‌ها مراجعه کنند و اگر پیگیری نشد و به نتیجه نرسیدند باید به دفتر بانوان استانداری قزوین و امور شهری و شوراهای استانداری قزوین مراجعه کنند.وی این را هم گفت که تکالیف عمومی هم در حوزه جوانی جمعیت در نظر گرفته شده که همه دستگاه‌های اجرایی موظف به اجرای این تکالیف هستند و مشمول شهرداری‌ها هم می‌شود که شامل بهره‌مندی خانواده‌های دارای سه فرزند و بیشتر از منازل سازمانی، پرداخت کامل حقوق و مزایا و فوق العاده مادران ۹ ماه در مرخصی، معاف شدن بانوان از نوبت کاری شب، اختصاص اتاقهای مادر و کودک و اختصاص فضاهایی برای رفع نیاز مادر و کودک و مادران باردار اشاره کرد.

به نظر می رسد عدم اطلاع رسانی صحیح و گسترده از ظرفیت مجموعه های مدیریت شهری و وظایف آن ها در قبال قانون جوانی جمعیت، سبب شده بخش عمده ای از جامعه هدف این قانون، نسبت به امتیازات در نظر گرفته شده بی اطلاع باشند.بر این اساس ضرورت دارد ضمن رصد فعالیت های صورت گرفته و برنامه های دستگاه های مختلف به ویژه شهرداری ها در خصوص قانون جوانی جمعیت، موضوع اطلاع رسانی مشوق های قانونی پیش بینی شده با جزییات بیشتری انعکاس یابند.

منبع: فارس