ربات بارداری؛ خطر یا پیشرفت؟

متادخت
۲ مهر, ۱۴۰۴
۸:۰۷ ق٫ظ
بدون نظر

زمان مطالعه: ۴ دقیقه

بعضی از مردم نمی‌خواهند ازدواج کنند اما هنوز یک «همسر» می‌خواهند؛ برخی نمی‌خواهند باردار شوند اما هنوز «فرزند» می‌خواهند!

به گزارش متادخت، در ماه‌های اخیر چین از فناوری پرده برداشته که هر چند در پاسخ به دغدغه نجات کودکان نارس و فرزندآوری زوج‌های نابارور طرح شده اما نگرانی‌های اخلاقی و اجتماعی را به همراه دارد.

این کار پیشگامانه توسط شرکت فناوری کایوا در گوانگژو، که قرار است در سال ۲۰۲۶ رونمایی شود، با هدف انقلابی در علم تولید مثل انجام می‌شود و قراراست یک ربات انسان‌نما بارداری با رحم مصنوعی داشته باشد. دکتر ژانگ کیفنگ، سرپرست پروژه، در کنفرانس جهانی ربات در پکن اعلام کرد که پایه علمی ‌این پروژه از قبل قوی است و مرحله بعدی بر ادغام این فناوری در یک ربات برای بارداری تعاملی متمرکز است.

به گزارش نیوزویک، ژانگ گفته است: «بعضی از مردم نمی‌خواهند ازدواج کنند اما هنوز یک «همسر» می‌خواهند؛ برخی نمی‌خواهند باردار شوند اما هنوز «فرزند» می‌خواهند.» ¹

رحم مصنوعی موضوع جدیدی نیست!

گفته می‌شود این پروژه بلندپروازانه بر اساس پیشرفت‌های موجود در بارداری خارج از رحمی بنا شده است.

رحم‌های مصنوعی نتایج امیدوارکننده‌ای در مطالعات حیوانی نشان داده‌اند. با این حال، رحم‌های مصنوعی فعلی بیشتر شبیه انکوباتورهای² نوزادان عمل می‌کنند و پس از بارداری تنها نیازهای جزئی از زندگی جنین را پشتیبانی می‌کنند. برای اینکه ایده دکتر ژانگ عملی شود، این فناوری باید پیشرفت کند تا از لقاح، لانه‌گزینی و بارداری کامل پشتیبانی کند.³

همچنین سایت آکامی ‌در مقاله‌ای عنوان می‌کند که «مفهوم رحم مصنوعی به خودی خود کاملاً جدید نیست. یک دستگاه پیشرفته است که محیط رحم را همراه با مایع آمنیوتیک مصنوعی و لوله‌ای که به عنوان بند ناف برای رساندن مواد مغذی و اکسیژن عمل می‌کند، شبیه‌سازی می‌کند. ⁵

به عنوان مثال، در سال ۲۰۱۷، دانشمندان آمریکایی با موفقیت بره‌های نارس را برای هفته‌ها در «کیسه‌های زیستی» مشابه نگهداری کردند که نشان دهنده امکان‌سنجی چنین سیستم‌هایی است. اما آنچه درتلاش کایوا تکنولوژی را متمایز می‌کند، جاه‌طلبی آن در توسعه ربات‌ها برای مدیریت کل فرآیند بارداری، از لقاح تا تولد کامل است.³

مقابله با ناباروری با فناوری رحم مصنوعی

انگیزه پشت این توسعه سریع، ناشی از بحران ناباروری، به ویژه در چین است. در سال ۲۰20، ناباروری تقریباً ۱8 درصد از زوج‌ها را در چین تحت تأثیر قرار داده و میلیون‌ها زوج با وجود گذراندن دوره‌های پرهزینه IVF و روش‌های تلقیح مصنوعی، با ناامیدی مواجه هستند. و یا در هند، تقریباً ۲۲ تا ۳۳ میلیون زوج در سن باروری، با ناباروری مادام‌العمر دست و پنجه نرم می‌کنند. که این آمار نیاز به راه‌حل‌های جایگزین تولید مثل را بیشتر می‌کند. و طرفداران ربات بارداری استدلال می‌کنند که یک ربات بارداری می‌تواند در جایی که روش‌های سنتی شکست خورده‌اند، مسیری مناسب برای والدین شدن ارائه دهد.⁷

اما در کنار امیددهی به زوجین نابارور خبرهایی منتشر می‌شود که اصل فناوری را تحت الشعاع قرار می‌دهد. خبرهایی نظیر خطوط مونتاژ کارخانه‌ای برای نوزادان و مردانی که می‌توانند باردار ‌شوند!

که در همین خصوص ساهیل لاوینگیا، علاقه‌مند به فناوری و سرمایه‌گذار، زمانی به توییت ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا، در مورد کاهش جمعیت پاسخ عمومی ‌داد و اظهار داشت که «سرمایه‌گذاری در فناوری‌هایی مانند رحم مصنوعی برای تولید سریع‌تر، آسان‌تر و ارزان‌تر فرزندان ضروری است.»⁸

بیشتر بخوانید: شرکای عاطفی هوش مصنوعی؛ خطری در کمین جوانان

نگرانی‌های اخلاقی و اجتماعی

باوجود تمام خبرها برخی رسانه‌ها عنوان می‌کنند که ربات بارداری چینی تقلبی است. سخنگوی NTU از طریق ایمیل به لایو ساینس گفته است «ما می‌خواهیم به شما اطلاع دهیم که هیچ کس به نام «ژانگ کیفنگ» از NTU با مدرک دکترا فارغ‌التحصیل نبوده و بررسی‌های ما همچنین نشان داده که هیچ تحقیقی در مورد «ربات بارداری» در NTU انجام نشده است!»⁴

بنابراین هرچند احتمال دارد از اساس وجود ربات بارداری واقعی نباشد اما همچنان می‌توان سوالاتی را در مورد پتانسیل فناوری رحم مصنوعی مطرح کرد. که آیا ساخت یک ربات بارداری امکان‌پذیر است؟ یا این مفهوم صرفاً یک داستان علمی‌تخیلی است؟

و یا آنکه این مسئله می‌تواند نگرانی‌های اخلاقی و اجتماعی قابل توجهی را ایجاد می‌کند. در واقع منتقدان نگران‌اند که چنین فناوری می‌تواند پیوندهای مادری را از بین ببرد یا دیدگاه‌های سنتی در مورد والدین را تحریف کند. و یا حتی استفاده گسترده از رحم‌های مصنوعی می‌تواند با تعریف مجدد نقش‌های زنانه در تولید مثل، «پایان زنان» را نشان دهد.

حتی متخصصان پزشکی نیز در این خصوص ابراز نگرانی می‌کنند. دکتر‌هاروی کلیمن، مدیر واحد تحقیقات تولید مثل دانشگاه ییل، در این خصوص گفته است: «آیا باید این کار را انجام دهیم؟ پاسخ من قاطعانه «خیر» خواهد بود. و می‌کنم فکر کردن به چالش‌ها جالب است زیرا به ما کمک می‌کند تا در مورد زیبایی و معجزه یک بارداری طبیعی تأمل کنیم.»

همچنین دکتر لوسین آقاجانووا، متخصص باروری و استادیار بالینی زنان و زایمان در دانشکده پزشکی استنفورد می‌گوید «در رحم، سیستم ایمنی مادر باید از حمله به جنین در حال رشد جلوگیری و در عین حال از آن در برابر عوامل بیماری‌زا محافظت کند. مسئله اول ممکن است در بارداری رباتیک اهمیتی نداشته باشد، اما محافظت دوم همچنان ضروری خواهد بود.»

به گفته این پزشک، مشکلات دیگری نیز مفهوم ربات بارداری را تحت تأثیر قرار می‌دهند: مشکلاتی نظیر آنکه تخمک‌ها و اسپرم چگونه تهیه می‌شوند؟ گامت‌های چه کسی برای آزمایش و بهینه‌سازی دستگاه استفاده می‌شوند و ثابت می‌کنند که می‌تواند منجر به تولد زنده شود؟ چنین تحقیقاتی از نظر قانونی کجا می‌تواند انجام شود؟ آیا لقاح در داخل خود ربات یا از طریق یک روش آزمایشگاهی مشابه IVF رخ می‌دهد؟ چه کسی وظیفه نگهداری و نظارت بر عملکرد ربات را در طول «دوران بارداری» بر عهده دارد؟ فرآیند زایمان برای یک ربات چگونه خواهد بود؟ آیا جنبه‌های ناشناخته‌ای از بارداری انسان وجود دارد که نوزادی که در دستگاه رشد می‌کند از آنها بی‌بهره بماند؟ و…⁶

مطابق گزارش‌ها تیم‌های تحقیقاتی از ایالات متحده، استرالیا، ژاپن، رژیم صهیونیستی و سایر کشورها نیز روی فناوری رحم مصنوعی کار می‌کنند. با وجود پیشرفت‌ها، تیم‌های جهانی هنوز رحم‌های مصنوعی را به عنوان جایگزین‌های مناسبی برای بارداری یا دستگاه‌هایی که می‌توانند عملکردهای رحم را به طور کامل تکرار کنند، نمی‌بینند. در عوض، آنها در درجه اول به عنوان جایگزینی برای مراقبت‌های ویژه نوزادان دیده می‌شوند.⁶