به گزارش متادخت، بانوان و نوجوانان دو رکن اساسی در جامعه هستند، از این رو ماه رمضان امسال فرصتی رقم خورده تا با استفاده از آیات روح‌بخش قرآن، دمی چند با این قشر هم صحبت شویم.

زنی که مهارت‌ خودکنترلی عاطفی دارد، به‌عنوان «مهندس آرامش» در خانواده و جامعه، نقش‌آفرینی مؤثر و پایداری خواهد داشت. این مهندسی آرامش، بر‌اساس کلام امیرالمؤمنین علی(ع)شکل گرفته است، که می‌فرمایند: «اَلصَّبْرُ ثَلاَثَةٌ؛ اَلصَّبْرُ عَلَى اَلْمُصِیبَةِ وَ اَلصَّبْرُ عَلَى اَلطَّاعَةِ وَ اَلصَّبْرُ عَنِ اَلْمَعْصِیةِ؛ صبر بر سه گونه است: صبر بر مصیبت، صبر بر فرمان‌بُردارى و صبر از گناه».

۱. صبر در وظیفه (طاعت)؛ خلق معنا در دل تکرار

یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های زندگی مدرن، به‌ویژه برای زنان که بسیاری از وظایفشان تکراری است (مانند مدیریت خانه، تربیت فرزند، یا حتی کارهای اداری روزمره)، احساس بودن روی تردمیل‌ است. این حس، نشانۀ فرسودگی روحی و از‌دست‌دادن معناست. صبر در انجام‌وظیفه، دقیقاً در برابر این فرسودگی، قد عَلَم می‌کند و به ما یاد می‌دهد که به‌جای صرفاً انجام دادن کارها، به هر کار معنا و ارزش ببخشیم.بانویی که با صبر فعال به کارهای روزمره نگاه می‌کند، دیگر نظافت خانه را یک تکلیف صرف نمی‌بیند، بلکه آن را گامی هوشمندانه در راستای ایجاد آرامش برای خانوادۀ خود می‌داند. او دریافته است که هر غذایی که می‌پزد، در‌واقع سرمایه‌گذاری بر سلامت جسم و روح عزیزانش است. همین صبر است که او را از یک مجری منفعل به معمار فعالِ آرامش در خانواده تبدیل می‌کند. این نگاه، همان تاب‌آوری شناختی است؛ مهارتی که به او اجازه می‌دهد با دیدی وسیع‌تر و از فاصله‌ای بالاتر به کارهایش بنگرد و از آن‌ها لذت ببرد.در محیط‌های کاری و اجتماعی، صبر در انجام‌وظیفه یعنی ادامۀ تلاش برای رسیدن به اهداف، حتی زمانی که نتایج دیر ظاهر می‌شوند. پرستاری را تصور کنید که با آرامش و روی خوش به بیماران رسیدگی می‌کند، او تنها یک وظیفۀ اداری انجام نمی‌دهد، بلکه یک کنش عمیقِ انسانی را رقم می‌زند. صبر او در برابر خستگی و بی‌خوابی، نشانۀ تعهدش به ارزشی فراتر از انجام یک کار است.

باید باور کنیم که صبر یا بی‌تابی ما می‌تواند مردان و فرزندانمان را به معراج برساند یا به اعوجاج بکشاند. همسر شهید یوسف سجودی نقل می‌کند: «زندگی‌ ما با کمک‌خرجِ پدر یوسف و شهریۀ ناچیزِ طلبگی، به‌سختی می‌گذشت. یک شب حتی نان هم برای خوردن نداشتیم. به او گفتم چیزی نداریم. آن‌قدر این‌پا‌آن‌پا کرد که فهمیدم پولش تمام شده. حرفی نزدم و سراغ کارهایم رفتم».اگر می‌خواهید بدانید این صبر هوشمندانۀ همسر شهید چه اثر بزرگی داشت، کافی است نگاهی به خدمات «شهید سجودی» بیندازید؛ خدماتی که بی‌شک همسرش در ثواب آن سهم بسزایی دارد. اگر صبر و تحمل‌های این بانو نبود، شوهرش با فراغ‌بال در میدان جهاد حاضر نمی‌شد و مانند برخی رزمندگانی که به‌دلیل بی‌صبری یا گلایه‌های همسرشان از خدمت بازمی‌ماندند، او نیز از کنشگری دقیق و بایسته در میدان تکلیف محروم می‌شد. فردای قیامت معلوم می‌شود که یک غر‌زدن ما چه انحراف بزرگی در مسیر همسر یا فرزندانمان ایجاد کرده، یا یک تشویق سادۀ ما چه موفقیت عظیمی در عاقبت‌بخیری آنان رقم زده است.

۲. صبر در مصیبت؛ رهایی از بند نگاه‌ها

از‌دست‌دادن نعمت‌ها و تحمل کاستی‌ها و سختی‌های زندگی، ابتلائاتی است که بخشی از این دنیای مادی را تشکیل می‌دهد؛ اما نوع نگاه ما به این محرومیت‌هاست که ما را در مهندسی آرامش یاری می‌کند. حضرت زینب؟سها؟ نمونه‌ای بی‌همتا از اوج صبر در دل بزرگ‌ترین مصیبت‌هاست. در کربلا، در اوج آن‌همه سختی و پس از شهادت برادران و فرزندانش، وقتی از ایشان پرسیدند: «چه دیدی؟»، فرمود: «ما رَأَیتُ الّا جَمِیلاً». این نهایت صبر و آرامش است؛ یعنی در دل مصیبت نیز زیبایی‌های خدا را دیدن. ایشان تمام مصیبت‌های کربلا را برای رضای خدا تحمل کردند و این بالاترین مرتبۀ صبر در مصیبت است.یکی از بهترین الگوهای این نوع صبر، همسران و مادران شهدا هستند. برای نمونه، همسر «شهید حججی» می‌گفت: «روز تشییع پیکر شهید، همه به حال من غصه می‌خوردند، اما من دلم آرام بود؛ چون می‌دانستم من امانتی را به خدا سپرده‌ام و او اکنون در پناه خداست». این صبرِ هوشمندانه است که انسان در اوج دل‌تنگی، با یاد خدا آرام می‌گیرد.

۳. صبر در معصیت و گناه؛ ایستادن در برابر هرزه‌گردی‌های نفس

فضای مجازی و زندگی پرشتاب امروز، ما را به موجوداتی با آستانۀ تحمل پایین و واکنش‌های سریع و هیجانی تبدیل کرده است. در چنین شرایطی، گناه می‌تواند یک پاسخ عاطفی آنی به تحریکات باشد؛ مثلاً واکنش به یک کامنت توهین‌آمیز با خشم مشابه، یا غرق‌شدن در محتوای کم‌ارزش، صرفاً برای فرار از یک احساس ناخوشایند. این نوع صبر، با خودکنترلی عاطفی و شناختی پیوند دارد. سبک زندگی مدرن، با انبوه اطلاعات و ارتباطات، ما را در معرض وسوسه‌های بی‌شمار قرار داده است. صبر در برابر گناه، فقط محدود به لغزش‌های فردی نیست، بلکه مقاومت در برابر آلودگی‌های محیطی و اجتماعی را نیز شامل می‌شود.جامعۀ مدرن به ما آموخته است که برای هر احساس ناخوشایندی، یک راه‌حل فوری و مصرفی وجود دارد؛ از خرید یک کالای جدید گرفته تا پُر‌کردن بی‌هدف زمان با محتوای سطحیِ فضای مجازی. اما صبر در مقابل گناه به ما یاد می‌دهد که در برابر این بی‌قراری‌های مدرن ایستادگی کنیم و به‌جای پناه‌بردن به مُسَکّن‌های موقت، با ریشۀ مشکلاتمان روبه‌رو شویم. در نتیجه، با اتصال به منبع بی‌نهایت الهی و دریافت قدرت و انرژی معنوی، به یک خودکنترلی عاطفی دست می‌یابیم و از بحران‌ها و مشکلات عبور می‌کنیم.

نماز، منبع انرژی پایان‌ناپذیر

خیلیا فکر می‌کنن که نماز کار سخت و وقت‌گیریه؛ درحالی‌که نماز آرامشِ روح و اتصالِ قوی به منبع انرژی جهانه. تصور کن تو اوج یه نبرد سخت هستی و مهمات تموم شده و ناامیدی همۀ وجودت رو گرفته. یه راه، تسلیم‌شدنه؛ راه دیگه، تماس با مرکز فرماندهی و درخواست کمک. نماز دقیقاً همین ارتباط با مرکز فرماندهیه.یه مثال دیگه: گوشی موبایل هر قدر هم که قوی باشه و به اصطلاح پرچمدار یه برند باشه، اگه شارژ نشه، خاموش می‌شه. ذهن و روان ما هم همین‌جوره. تو طول روز با یه عالمه اطلاعات و استرس روبه‌رو می‌شیم و نماز شارژر روح ماست.توی نماز، روزی چند بار از همه‌چیز فاصله می‌گیریم: از گوشی، از درس و از حواشی زندگی روزمرّه. تو این چند دقیقۀ کوتاه، ذهن ما از شلوغیا پاک می‌شه؛ این یعنی نَفَس‌کشیدن تو میونۀ نبرد و استراحت‌کردن برای ادامۀ مسیر.توی نماز، مستقیم با خالق جهان حرف می‌زنیم؛ با کسی که تمام قدرتای دنیا در برابرش هیچن؛ با کسی که همه‌چیز رو می‌دونه و می‌تونه کمکمون کنه.«وَاسْتَعینُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلاةِ» یعنی خدا می‌گه: هر وقت حس کردی کم آوردی، بیا سراغ من و با من حرف بزن.

با خدا پشتت گرمه!

وقتی با خدا رفیق می‌شی، انگار یه کوه محکم پشت سرته. تو رفیقی داری که هیچ‌وقت تو رو تنها نمی‌ذاره؛ هیچ‌وقت بهت خیانت نمی‌کنه و همیشه هواتو داره. مگه همیشه انتظارت از رفیقت همینا نبود؟ حضرت علی(ع) می‌فرمایند: «مَنْ أَصْلَحَ مَا بَيْنَهُ وَ بَيْنَ اللَّهِ أَصْلَحَ اللَّهُ مَا بَيْنَهُ وَ بَيْنَ النَّاسِ»؛ یعنی اگه رابطه‌ت با خدا رو درست کنی، خدا رابطه‌ت با بقیه رو هم درست می‌کنه.تا حالا شده با کسی رفیق باشی و خیلی ازش خوشت بیاد؟ تو این موقع همش دوست داری با اون باشی و سعی می‌کنی خودت رو بهش نزدیک کنی و تلاش می‌کنی که بین خودت و اون وجه مشترک پیدا کنی. این همون رفاقت واقعیه! وقتی با خدا رفیق می‌شی و با صبر و نماز بهش نزدیک می‌شی، خدا همه چیز رو واست درست می‌کنه.شب امتحان که استرس داری، به‌جای بی‌قراری، دو رکعت نماز بخون و ببین چه‌طور آروم می‌شی. قبل از این‌که بخوای یه تصمیم مهم بگیری (مثلاً انتخاب رشته)، با نماز از خدا کمک بخواه تا بهترین راه رو جلوی پات بذاره.همین فرموله که مردم غزّه رو سال‌هاست زنده نگه داشته؛ سال‌ها زیر موشک و فشار زندگی کردن. دشمن می‌خواد اونا رو تسلیم کنه، اما نمی‌تونه؛ چون به صبر و نماز مجهز‌شدن و می‌دونن تنها با استقامت و اتصال به خداست که می‌شه پیروز شد. اونا با پوست و گوشت خودشون به این باور رسیدن که: «وَاسْتَعینُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلاةِ».

حالا نوبت توست

نوبتی هم که باشه، نوبت عمل به «وَاسْتَعینُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلاةِ» رسیده. می‌خوام به هر کدوم از شما دو تا مأموریت بدم. بیایید از امروز، این فرمول رو تو زندگی‌مون فعال کنیم:• شارژرت رو وصل کن: این هفته، هر وقت تو کار، درس یا یه مشکل جدی گیر کردی و احساس کردی کم میاری، قبل از هر کاری، پنج دقیقه دست از کار بکش. تو یه جای آروم دو رکعت نماز ساده بخون و از خدا کمک بخواه. ببین این اتصال کوتاه چه‌طور آرامش و یه نگاه تازه واسه حل مسئله بهت می‌ده.• مأموریت صبر روزانه: یه کار کوچیک رو که همیشه انجام‌دادنش برات سخت بوده رو انتخاب کن؛ مثلاً وایسادن تو صف نونوایی، این بار به‌جای بی‌قراری، از این زمان واسه یه کار مفید استفاده کن؛ مثلاً چند تا صلوات بفرست، یا به یه مداحی یا پادکست مفید گوش بده.آخرین جمله هم این‌که: همیشه یادتون باشه هر صبرِ کوچیک، یه آجر رو دیوارِ استقلالِ خودت و کشورته و بدون که با این صبر داری قدم‌به‌قدم خودت رو می‌سازی و هر نمازِ کوتاه، یه اتصال نیرومندتر واسه پیروزی تو این نبرد دنیاست.

منبع: فارس