به گزارش متادخت، یکی از شاخصهایی که اغلب سریعتر از دیگر شاخصها نسبت به شرایط بحرانی واکنش نشان میدهد، نرخ ازدواج است.
در ایران با تجربه شرایط بحرانی مشابه (جنگ ایران و عراق و شیوع کرونا) جنگ رمضان با افت ثبات اقتصادی همراه بود و منجر به افزایش نرخ ارز، رکود بازار مسکن و افت تولید در صنف طلا و جواهر شد. این امور در نهایت باعث کاهش توان مالی برای برگزاری مراسم ازدواج و تعویق تصمیم جوانان برای تشکیل خانواده میگردد.
کاهش 5تا 9 درصدی ازدواجها، افزایش سن ازدواج (در زنان بین 2تا 3 سال و در مردان بین 3تا4 سال) و در نهایت تاثیر منفی بر کاهش باروری، میتواند در بلند مدت از اثرات جنگ تحمیلی سوم بر جامعه ایران باشد؛ زیرا جوانان احساس میکنند ازدواج مسئولیت مالی بیشتری برای آنها ایجاد میکند. رکود اقتصادی این مسئولیت را سنگینتر کرده و بازدارندگی ذهنی از ازدواج را به وجود می آورد.
برای جبران این آفت، انجام سیاستگذاریهایی ضرورت دارد، از جمله: وامهای ازدواج با نرخ ترجیهی، حمایت از مسکن جوانان،کمپینهای اجتماعی کاهش هزینه ازدواج.
همچنین انتظار میرود بعد از جنگ، الگوی ازدواج به طور ویژهای تغییر کند، از جمله: افزایش خریدهای کم هزینه، افزایش ازدواج دانشجویی، افزایش مراسمهای بدون جشن و یا با جشن های کوچک خودمانی.
تجربه تاریخی ایران نشان داده است که پس از اتمام بحرانهای سیاسی و نظامی، معمولا جهش جبرانی در ازدواجها رخ میدهد (مشابه سال های 1368 و 1401).
اگر ثبات اقتصادی و روانی بعد از جنگ در نیمه دوم سال برقرار شود، احتمال بازگشت بخشی از کاهش ازدواج در قالب ازدواجهای تاخیری زیاد است.
به قلم دکتر زهرا دهقانی، جامعهشناس و پژوهشگر
