به گزارش متادخت، در سالهای اخیر شکلهای تازهای از خانواده در برخی کشورهای جهان در حال گسترش است، یکی از این الگوها «مادری انتخابی» یا Single Mother by Choice است. زنانی که بدون داشتن شریک عاطفی، آگاهانه تصمیم میگیرند مادر شوند و از ابتدا مسئولیت فرزند را بهتنهایی بر عهده بگیرند. این زنان ممکن است از روشهای مثل کمکباروری، و دیگر روش ها یا فرزندخواندگی استفاده کنند و برخلاف مادران مجردی که در پی جدایی یا فوت همسر تنها شدهاند، از ابتدا این الگوی خانوادگی را انتخاب کردهاند.
گزارشهای منتشرشده در آمریکا نشان میدهد بخشی از زنان، بهویژه در دهههای ۳۰ و ۴۰ زندگی، تشکیل خانواده را لزوماً به ازدواج گره نمیزنند. در سال ۲۰۲۴، سهم تولد نوزادان از زنان مجرد ۴۰ سال به بالا در آمریکا به بیش از یک درصد رسید، رقمی که نسبت به سال ۲۰۰۷ بیش از دو برابر شده است. این آمار البته تماماً به زنانی مربوط نمیشود که آگاهانه و بدون شریک تصمیم به مادرشدن گرفتهاند، اما افزایش تولد فرزندان از زنان مجرد، یکی از نشانههای تغییر الگوهای تشکیل خانواده در آمریکاست.
رشد فناوریهای کمکباروری نیز امکان انتخابهای بیشتری را برای زنانی فراهم کرده که میخواهند بدون ازدواج مادر شوند. پژوهشی که در سپتامبر ۲۰۲۶ در International Journal of Epidemiology منتشر شد، با استفاده از دادههای جمعیتی فنلاند در فاصله سالهای ۱۹۹۶ تا ۲۰۲۰، وضعیت تولد فرزندان مادران مجردی را بررسی کرد که با روشهای کمکباروری باردار شده بودند. این مطالعه پس از درنظرگرفتن عوامل جمعیتی و چندقلوزایی، پیامدهای تولد این کودکان را با کودکان مادران دارای شریک مقایسه کرد.
اما انتخاب مادری بدون شریک به معنای بینیازی از حمایت نیست. یک مطالعه منتشرشده در سال ۲۰۲۶ درباره تجربه مادران «تنها» نشان داد شبکه خانواده و دوستان از مهمترین منابع حمایت عملی و عاطفی آنان است و بسیاری از این مادران از خدمات مراقبت از کودک نیز استفاده میکنند. در عین حال، بخشی از شرکتکنندگان از دشواری درخواست کمک و نیاز به حمایت بیشتر مالی، عملی و عاطفی سخن گفتهاند. یافتههای این مطالعه نشان میدهد مسئله اصلی برای این خانوادهها فقط تصمیم به مادرشدن نیست، بلکه تأمین شبکهای پایدار برای مراقبت و تربیت کودک نیز اهمیت دارد.
رواج الگوهایی مانند «مادری انتخابی» نشان میدهد مفهوم خانواده در برخی جوامع در حال تغییر است، تغییری که همزمان با گسترش فناوریهای کمکباروری، افزایش سن فرزندآوری و تغییر نگرش نسبت به ازدواج رخ میدهد. البته این پدیده هنوز با چالشهایی مانند هزینه بالای درمانهای باروری، مراقبت از کودک، حمایت اجتماعی و نگاه فرهنگی روبهروست. بنابراین مسئله فقط این نیست که زنان چگونه بدون ازدواج مادر میشوند؛ بلکه تغییر شکل خانواده، ضرورت بازنگری و تطبیق نظامهای حمایتی و اجتماعی با این خانوادههای جدید را نیز پررنگ کرده است.
منبع: فارس
