به گزارش متادخت، در حالی که آمار مرتباً به کاهش فرزندآوری اشاره دارد، هزینههای درمان برای زوجهای نابارور سر به فلک کشیده و علاقهمندان به داشتن فرزند را منصرف میکند.
به گزارش متادخت، مطابق آمارها از هر شش زوج ایرانی یک زوج نابارور است[1]. رقم قابل توجهی که ناباروری را از صرف یک موضوع پزشکی به پدیدهای اجتماعی تبدیل کرده است. این موضوع به موازات شرایطی از کاهش فرزندآوری طی سالهای اخیر از سوی پزشکان و متولیان بهداشتی هشدار داده شده و درمان ناباروری را جدی ساخته است. اما در عمل روند درمان ناباروری خارج از مسئله اضطراب برای زوجین و ریسکهای بالای تولد نوزاد سالم با چالش جدی هزینههای درمان نیز مواجه است.
از چند میلیون تا چند 10 میلیون
بررسی میدانی نشان میدهد هزینههای درمان ناباروری به دلیل افزایش هزینههای تشخیص طب و قیمت دارو با افزایش مواجه است. این مسئله در مراکز دولتی-درمانی به وضوح مشاهده میشود و با توجه به اینکه بخش خوبی از درمان ناباروری مربوط به مؤسسات غیردولتی و خصوصی است و در واقع زوجی که قادر به فرزندآوری نیست به این مؤسسات نیز فرستاده میشوند، در چنین مراکزی هم افزایش سرسام آور هزینهها قابل لمس است.
طبعا زوجینی که تحت پوشش بیمه قرار ندارند بیشتر در این منگنه قیمت قرار میگیرند؛ برای مثال هزینه IVF از 50 میلیون تا حتی 70 میلیون متغییر است و ممکن است نیاز باشد درمان به دفعات انجام شود.
همچنین از مرحله آمادهسازی زوجین، استفاده از قرصهای مکمل و ویتامینها و داروها تا مرحله تشخیصهای طبی، درمان ناباروری هزینههای قابل توجهی برای زوجین به دنبال دارد.
یکی از شهروندان در این خصوص گفت: «وقتی زوجی میبیند که ابتدای امر فرزندآوری اینقدر هزینه دارد دچار اضطراب و واهمه میشود و شاید حتی منصرف شود».
وی که به مدت 2 سال است برای درمان ناباروری خود تلاش میکند، میگوید: «هربار کلی هزینه کردم و نتیجه نگرفتم. اگر اینبار نیز نتیجه نگیرم قادر به تأمین مالی مجدد نیستم. از اینکه نابارورم به شدت از سوی خانواده همسرم ملامت میشوم. در کنار شرایط روحی بدی که دارم هزینهها نیز موجب شده تا مرتب سرکوفت بشونم».
بیمهها تمکین نمیکنند
این وضعیت در حالی روند درمان بسیاری از مراجعان را مختل کرده که در مراکز دولتی بخشی از حمایتها از پوشش بیمه خارج شده است. به عنوان مثال هزینه prp رحم روشی کمکی برای حل مشکلات باروری به صورت آزاد حدود 5 میلیون تومان است و اگر چه قبلاً حمایت بیمهای داشته اما به نظر میرسد از پوشش آن خارج شده است. همچنین برخی مکملهای روتین درمان مانند ویتامینD و یا قرصهای آهن و… ماههاست از سوی بیمه پرداخت نمیشوند.
در مراجعه به داروخانهها نیز مشخص شد که تقریباً اغلب داروهای مکمل ناباروری قیمتهای قابل توجهی داشته که بیمه آن را پوشش نمیدهد و یا به صورت جزئی پوشش داده میشود. همچنین طبق بررسیهای میدانی برخی داروهای اصل و مهم در روند درمان ناباروری مانند استرادیول هم به سختی پیدا میشود تا جایی که بازار دلالان دارو در چنین وضعیتی داغتر از داروخانهها است.
کدام حمایت از تولید داخل
در این میان رقابت بین داروهای ایرانی و خارجی نیز تنگاتنگ است. طی ماههای اخیر معاون خدمات تخصصی و فوقتخصصی سازمان بیمه سلامت ایران در خصوص انتقادها از پوشش بیمۀ داروهای ناباروری اظهار کرده بود داروهای خارجی درمان ناباروری تنها در صورتی تحت پوشش بیمه قرار میگیرند که نمونه داخلی آنها در بازار موجود نباشد. اما برخی پزشکان با تاکید بر خرید برند خارجی و اثرگذارتربودن آن، بیمار را در دوگانه فشار مالی-نتیجه نگرفتن، قرار میدهند.
دوگانهای که بهتر است تکلیف آن در لایه پزشکی و مسئولان مربوطه حل شود و بار آن از دوش بیماران برداشته شود.
دولت مانعتراشی نکند
شهروند دیگری نیز معتقد است با شرایطی که از درمان فرزندآوری تا نگهداری آن دیده میشود، زوجها فرزند را به عنوان عاملی هزینهساز تلقی میکنند و بسیاری به همین دلیل تمایل نشان نمیدهند.
وی افزود: «مرتباً گفته میشود که ما با کاهش جمعیت مواجهیم اما برای زوجها چه خدماتی ارائه شده که آنها احساس کنند برای داشتن فرزند حمایت خواهند شد؟ جز اینکه دولت وام فرزندآوری ارائه میدهد و از ابتدا زوجها را بدهکار بانکها میسازد؟»
این اظهارات نشان میدهد موضوع درمان ناباروری حمایت مالی چندانی به خود نمیبیند. معمولاً زوجهای نابارور به لحاظ روحی و روانی بیشتر به فرزندآوری علاقه نشان میدهند. در شرایط عادی زوجهای دیگر تصور میکنند هر زمان بخواهند میتوانند بچهدار شوند اما ناباروری ممکن است حتی ادامه زندگی مشترک را با مشکل مواجه سازد. از سویی همه زوجها با شرایط شغلی فعلی ممکن است تحت پوشش بیمه نباشند.
در عمل فارغ از محدودیتها در تولید و ارائه داروهای ناباروری، بازار دارو نیز بیش از حمایت، دچار خودزنی شده و دولت بیشتر مانع تراشی میکند. شرایطی که مدیر یکی از داروخانهها در خصوص آن گفت: «بسیاری از مراجعان با دیدن قیمت داروها از خرید منصرف میشوند».
وی افزود: «معمولاً بیماران خاص یا شرایطی مانند ناباروری داروهای خاصی نیز نیاز دارند اما متأسفانه بارها شده که زوجها با دیدن قیمت داروها، مکملها و ویتامینها از خرید آن منصرف شدهاند».
این پزشک تاکید کرد: «ممکن است زوجی برای تشخیص طبی اقدام کند و هر طور شده هزینه آن را تأمین کند، اما به مرور زمان وقتی وارد چرخه خرید دارو و هزینههای درمانی میافتد در برخی مواقع در نیمه راه منصرف میشود».
این سیکل معیوب در شرایطی تداوم دارد که مطابق اعلام نظر پزشکان، شیوهها و داروهای درمانی جدیدی برای ناباروری به میدان آمده و برای اغلب زوجها به ازای هر سه بار درمان یک بار شانس موفقیت وجود دارد.[2] شانسی که سیاستگذاریها از زوجین چشم به راه فرزند میگیرد.
منابع
[1] https://fararu.com/fa/news/919640
[2] https://www.avicennaclinic.ir/fa/events/news/item/2046
به قلم ونوس بهنود، خبرنگار
